Μια συμβολική τελετή μνήμης την ημέρα της πρώτης απελευθέρωσης της Ακρόπολης
Σε μία τελετή υψηλού συμβολισμού, που συνέδεσε την ιστορική μνήμη της πόλης με τη διαχρονική προσφορά των τέκνων της, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026 η ονοματοδοσία μικρής παρόδου της οδού Θουκυδίδου στην Πλάκα σε «Οδό Ευαγγέλου Μουστάκα», όπως αποφασίστηκε το 2025 κατόπιν αιτήματος του «Συλλόγου των Αθηναίων» στον Δήμο Αθηναίων.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Δήμο Αθηναίων και τον Σύλλογο των Αθηναίων και έλαβε χώρα στην καρδιά της ιστορικής Αθήνας, παρουσία του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, του Δημάρχου Αθηναίων κ. Χάρη Δούκα, του πρώην Δημάρχου Αθηναίων κ. Κώστα Μπακογιάννη, εκπροσώπων φορέων της πόλης, μελών του Συλλόγου των Αθηναίων, προσωπικοτήτων της πνευματικής και κοινωνικής ζωής και κατοίκων της ιστορικής συνοικίας. Ιδιαίτερη τιμή αποτέλεσε η παρουσία απογόνων του Ευάγγελου Μουστάκα (Οικογένειες Στασινόπουλου, Μουστάκα, Βυζά).
Κατά τη διάρκεια της τελετής ονοματοδοσίας χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Αθηναίων κ. Χάρης Δούκας αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Ο καθηγητής Ευάγγελος Μουστάκας πίστεψε βαθιά στη δύναμη της συλλογικότητας και της συμμετοχής μέσα από την αγάπη του για την Αθήνα. Με την ίδρυση του Συλλόγου των Αθηνών δημιούργησε έναν θεσμό που ένωσε ανθρώπους με κοινό όραμα την προστασία της ιστορικής μνήμης και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.».
Εν συνεχεία, ακολούθησε η ομιλία του Προέδρου του Συλλόγου των Αθηναίων, κ. Ελευθέριου Γ. Σκιαδά, ο οποίος τόνισε τη σημασία του μικρής αυτής οδού και ανέφερε χαρακτηριστικά: «Οι πόλεις ζουν με τα μνημεία, τα κτίρια και προπαντός τους ανθρώπους τους. Ζουν από την ικανότητά τους να θυμούνται. Ίσως αυτό να είναι το βαθύτερο μήνυμα της σημερινής ημέρας: Στις 10 Ιουνίου 1822 ένας Μουστάκας πολεμούσε για να είναι η Αθήνα ελεύθερη. Στις 10 Ιουνίου 2026 η Αθήνα δίνει το όνομα του απογόνου του Ευαγγέλου Μουστάκα σε έναν δρόμο της. Ανάμεσα στις δύο αυτές στιγμές μεσολάβησαν διακόσια τέσσερα χρόνια. Για την ιστορία μιας πόλης όπως η Αθήνα μας, είναι σαν μία μόνον ανάσα.».
Κατά τις ομιλίες που πραγματοποιήθηκαν υπογραμμίστηκε ότι η οικογένεια Μουστάκα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δημιουργικής πορείας του νεότερου Ελληνισμού. Από τη συμμετοχή στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας έως τη συμβολή στην επιστήμη, την παιδεία, τον πολιτισμό και την κοινωνική πρόοδο, η πορεία της οικογένειας – η οποία συνδέθηκε αργότερα και με την ιστορική οικογένεια Στασινόπουλου (ΒΙΟΧΑΛΚΟ)– αντανακλά τη διαδρομή του ίδιου του ελληνικού κράτους από την εθνική παλιγγενεσία στη δημιουργία και την πρόοδο.
Την τελετή συνόδευσε η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, ενώ τα αποκαλυπτήρια της πινακίδας της οδού «Ευάγγελου Μουστάκα» πραγματοποιήθηκαν από τον Πρόεδρο του Συλλόγου των Αθηναίων κ. Ελευθέριο Σκιαδά και τον Δήμαρχο Αθηναίων κ. Χάρη Δούκα.
Η επιλογή της ημερομηνίας προσέδωσε στην τελετή έναν ξεχωριστό ιστορικό χαρακτήρα. Στις 10 Ιουνίου 1822, οι επαναστατημένοι Αθηναίοι πέτυχαν την πρώτη απελευθέρωση της Ακρόπολης από τον οθωμανικό ζυγό. Το ιερό σύμβολο του Ελληνισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, περιήλθε στα χέρια των αγωνιστών της Ελευθερίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ίδιος ο τόπος της ονοματοδοσίας. Η νέα οδός βρίσκεται δίπλα στο ιστορικό συγκρότημα της οικογένειας Ζαχαρίτσα, όπου σήμερα στεγάζονται εγκαταστάσεις του Συλλόγου των Αθηναίων. Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, στους υπόγειους χώρους του κτηρίου φυλάσσονταν μυστικά τα όπλα και τα πολεμοφόδια που μετέφερε από την Ιταλία ο μεγάλος Αθηναίος πατριώτης Παναγής Σκουζές, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην προετοιμασία της Επανάστασης στην Αθήνα.
Σε αυτό το ιστορικό περιβάλλον, η πόλη των Αθηνών απέδωσε την οφειλόμενη τιμή στον Καθηγητή Ευάγγελο Μουστάκα, ιδρυτή του «Συλλόγου των Αθηναίων» (1895), διακεκριμένο επιστήμονα, πνευματικό άνθρωπο και αφοσιωμένο φίλο της Αθήνας, του οποίου η πολυετής προσφορά άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πνευματική και κοινωνική ζωή του τόπου.
Η τιμή αυτή αποκτά ακόμη βαθύτερο περιεχόμενο λόγω της ιστορικής διαδρομής της οικογένειάς του.
Ο Ευάγγελος Μουστάκας κατάγεται από τον Αθηναίο αγωνιστή Νικόλαο Μουστάκα, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας με δικό του σώμα είκοσι πέντε ανδρών. Όπως προκύπτει από επίσημο έγγραφο του 1844, υπογεγραμμένο μεταξύ άλλων από τον στρατηγό Ιωάννη Μακρυγιάννη, τον Δήμαρχο Αθηναίων Ανάργυρο Πετράκη και άλλους επιφανείς αγωνιστές, ο Νικόλαος Μουστάκας υπηρέτησε υπό τις διαταγές του Γκούρα και συμμετείχε στις επιχειρήσεις για την πολιορκία και απελευθέρωση του Φρουρίου των Αθηνών, μαχόμενος στο πλευρό των στρατηγών Μακρυγιάννη και Κριεζώτη.
Η σύμπτωση της ημερομηνίας της τελετής με την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης προσέδωσε έναν ιδιαίτερα συγκινητικό χαρακτήρα στην εκδήλωση. Διακόσια τέσσερα χρόνια μετά την απελευθέρωση της Αθήνας, η πόλη τίμησε έναν απόγονο αγωνιστή εκείνης της ιστορικής ημέρας, αναδεικνύοντας τη συνέχεια της αθηναϊκής και εθνικής ιστορίας μέσα στον χρόνο.
Η ονοματοδοσία της Οδού Ευαγγέλου Μουστάκα αποτελεί πλέον μια μόνιμη πράξη μνήμης στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Υπενθυμίζει ότι η πόλη εξακολουθεί να τιμά τους πρωταγωνιστές των μεγάλων ιστορικών γεγονότων αλλά και εκείνους που, με το έργο, την επιστήμη, το ήθος και την προσφορά τους, συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης φυσιογνωμίας της.
Η Αθήνα, πιστή στην ιστορία της και στις αξίες που τη συγκροτούν, απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι η μνήμη αποτελεί ζωντανό θεμέλιο για το μέλλον της πόλης και των ανθρώπων της.
