Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Στο πλαίσιο της συνεργασίας του «Συλλόγου των Αθηναίων» με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) πραγματοποιήθηκε εκδήλωση υποδοχής του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και ακολούθησαν η απονομή του Χρυσού Μεταλλίου του Συλλόγου των Αθηναίων, η ανακήρυξή του σε επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του ΠΑΔΑ και παρατέθηκε γεύμα. Η τελετή αναγόρευσης πραγματοποιήθηκε, παρουσία του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Κυριάκου Πιερρακάκη και της Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Ζέττας Μ. Μακρή.

Στην προσφώνησή του κατά την υποδοχή του Πατριάρχου ο Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς ανέφερε σχετικά: «Λαμπρή ημέρα ξημέρωσε για τον Σύλλογο των Αθηναίων, τον Σύλλογο των γηγενών, που έχει την ευτυχία να συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Ημέρα ξεχωριστή στην 126χρονη πορεία του διότι μας δίδεται η δυνατότης να κλίνουμε το γόνυ στη σημαντικότερη φυσιογνωμία της Ορθοδοξίας. Τον Ηγέτη της πρώτης κατά τη σειρά των διπτύχων Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Σας υποδεχόμεθα Παναγιώτατε με ορθάνοικτες τις θύρες της ψυχής μας. Εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη μας στον Ύψιστο διότι μας αξίωσε να ζήσουμε μία τέτοια τιμή. Η πνευματική Σας υπόσταση τροφοδοτεί τη μακρά παράδοση που επιθυμεί διαχρονικώς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό μας Πατριάρχη να είναι όρος επιβιώσεως του Έθνους μας».
Στην συνέχεια του επιδόθηκε το Χρυσό Μετάλλιο του Συλλόγου των Αθηναίων από το επίτιμο μέλος και ευεργέτη του Συλλόγου κ. Νίκο Κωσταντόπουλο.

Ο Πρύτανης του ΠΑΔΑ, καθηγητής Παναγιώτης Ε. Καλδής καλωσόρισε με τη σειρά του τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο στην ακαδημαϊκή κοινότητα του ΠΑΔΑ σημειώνοντας ότι το ύψιστο αυτό ακαδημαϊκό αξίωμα προσφέρεται σ΄έναν ζωντανό θρύλο της πνευματικότητας της χριστιανικής ορθοδοξίας, που εργάζεται άοκνα για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και τη διαχείριση της κλιματικής αλλαγής. Απαρχή της αναγόρευσης αποτέλεσε η πρόσκληση του Οικουμενικού Πατριάρχη προς το ΠΑΔΑ με σκοπό τη συντήρηση της εμβληματικής και ιδιαίτερα σπάνιας ψηφιδωτής εικόνας της Παναγίας της Παμμακαρίστου, ανέφερε ο κ. Καλδής, διευκρινίζοντας ότι με γνώμονα τις δυνάμεις και δυνατότητες του Πανεπιστημίου, θα συνεχισθεί η συνεργασία και σε άλλα πεδία. Ο Πρύτανης του ΠΑΔΑ ευχαρίστησε τον Πρόεδρο του Συλλόγου των Αθηναίων, που έχει πλέον ενταχθεί στην ακαδημαϊκή κοινότητα του Ιδρύματος ως Επίτιμος Διδάκτορας, κ. Ελευθέριο Σκιαδά, για το σημαντικό έργο που επιτελεί μέσα από τον ιστορικό Σύλλογο που η δράση του ξεκίνησε πριν από 130 χρόνια, στην προβολή της πόλης των Αθηναίων, της πόλης της φιλοσοφίας, της τέχνης, της δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας ότι μέλλον που δεν βασίζεται στο παρελθόν, δεν μπορεί να υπάρξει.

Ο Κοσμήτορας της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού ΠΑΔΑ, καθηγητής Γεώργιος Φακορέλλης, στην προσφώνησή του ανέφερε ότι ο απονεμόμενος τίτλος αποτελεί αναγνώριση της εξαιρετικής προσφοράς στον πολιτισμό, την τέχνη και τη διατήρηση και διαιώνιση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, της πνευματικής κληρονομιάς του Βυζαντίου και κατ’ επέκταση του οικουμενικού Ελληνισμού.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, καθηγητής Σταμάτιος Χ. Μπογιατζής σημείωσε ότι θεμελιώδης στόχος του Τμήματος είναι η προστασία της υλικής πολιτισμικής κληρονομιάς, διευκρινίζοντας ότι «παρότι συντηρούμε την ύλη …πρέπει να έχει ήδη συναντηθεί και συνδιαλλαγεί η ύλη με το πνεύμα. Στο Τμήμα μας η διεπιστημονικότητα, χωρίς να αποτελεί αυτοσκοπό, αποτελεί αναγκαιότητα και κατά συνέπεια αποτελεί μοχλό των μεθοδολογικών εργαλείων μας. Μέσω αυτής συναντάται η ύλη και οι διάφορες προσεγγίσεις της με το ανθρωπιστικό πνεύμα!» Ο κ. Μπογιατζής εξήρε τη συμβολή του Οικουμενικού Πατριάρχη στη διατήρηση τόσο της πνευματικής όσο και της υλικής κληρονομιάς, καθώς και την ανάληψη δράσεων εκ μέρους του κατά των καταστροφικών αποτελεσμάτων και επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Το έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου παρουσίασε εκτενώς η καθηγήτρια του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, Στεφανία Χλουβεράκη, η οποία σημείωσε ότι η εν λόγω αναγόρευση πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια εορτασμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Συντήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αναφέροντας ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης εργάζεται ακούραστα σε χαμηλούς τόνους για τη διατήρηση και προστασία των ακίνητων και κινητών μνημείων της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής περιόδου.

Η κ. Χλουβεράκη υπογράμμισε ότι η ανακήρυξη σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος του Οικουμενικού Πατριάρχη έγκειται στη συμβολή του στη συντήρηση, προστασία, ανάδειξη και διαιώνιση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Βυζαντίου και της Μεταβυζαντινής περιόδου και κατ’ επέκταση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, της ‘ζώσας’ πνευματικής κληρονομιάς του Ελληνισμού και ιδιαίτερα στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της παρούσας και των μελλοντικών γενεών, εντός και εκτός των συνόρων της ελληνικής επικράτειας.

Στην αντιφώνησή του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, σημείωσε ότι αποδέχεται με ευγνωμοσύνη και χαρά την απονομή του εν λόγω τίτλου, έχοντας επίγνωση ότι τα πάντα είναι άνωθεν δωρεά, χάρις και χάρισμα. Χαρακτήρισε αξιοθαύμαστη τη συντήρηση της ιστορικής εικόνας από την ομάδα των καθηγητών του ΠΑΔΑ με επικεφαλής την κ. Χλουβεράκη, η οποία πραγματοποιήθηκε χάρη στην οικονομική συνδρομή χορηγών, με επικεφαλής τον κ. Παναγιώτη Λασκαρίδη. Αναφερόμενος στην τιμητική προσκύνηση των εικόνων και στην κεντρική θέση αυτών στη συνείδηση των ορθοδόξων και στη λειτουργική ζωή της εκκλησίας υπογράμμισε ότι δεν είναι απλώς μια ευσεβής παράδοση της χριστιανικής ανατολής, αναλύοντας το θεολογικό θεμέλιο της προσκύνησης των εικόνων. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι:

«Ἡ Ὀρθόδοξος παράδοσις ἀποτελεῖ κιβωτόν ζωτικῶν ἀληθειῶν διά τόν ἄνθρωπον καί τόν κόσμον. Ἡ παράδοσις αὐτή, τήν ὁποίαν οἱ ἐν Φαναρίῳ φυλάσσομεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ εἰς ὅλας τάς ἐκφάνσεις της, μᾶς διδάσκει ὅτι εἶναι ἀδύνατον νά ὁμιλῶμεν περί προόδου, ὅταν φαλκιδεύεται τό ἀνθρώπινον πρόσωπον καί καταστρέφεται ὁ οἶκος του, τό φυσικόν περιβάλλον. Ὅτι ὁ πολιτισμός τῆς ἀλληλεγγύης δέν ἐγκαθιδρύεται διά τῆς ἀνόδου τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου καί διά μέσου τῆς διαδικτυακῆς ἐπικοινωνίας. Ὅτι ἡ μέριμνα διά τήν προστασίαν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καί ἡ οἰκοφιλική συμπεριφορά ἀπορρέουν ἀπό τό κέντρον τοῦ χριστιανικοῦ Εὐαγγελίου καί τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Ὅτι τό διακονικόν ἦθος εἶναι διάστασις τῆς λατρευτικῆς, ἀσκητικῆς καί εὐχαριστιακῆς χριστιανικῆς ἐμπειρίας. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ ταύτῃ, ἀποτελεῖ οἰκτράν πλάνην νά ταυτίζεται τό χριστιανικόν ἦθος μέ κλειστότητα καί ἀδιαφορίαν διά τόν κόσμον καί τόν πολιτισμόν. Ἡ πεῖρα τῶν αἰώνων μαρτυρεῖ περί τῆς ἀληθείας ὅτι ἡ ὑποτίμησις τῶν πνευματικῶν ἀξιῶν καί ἡ ἀδιαφορία διά τήν διάστασιν τοῦ Ὑπερβατικοῦ ἔχει ἀρνητικάς συνεπείας καί διά τήν ἀνάπτυξιν τοῦ πολιτισμοῦ εὐρύτερον καί ὅτι ἡ ζωή τῆς Ἐκκλησίας ἐλειτούργησεν ὡς ἀνεξάντλητος πηγή καλλιτεχνικῆς δημιουργίας.»

Το πρωί του Σαββάτου 7 Οκτωβρίου, ο «Σύλλογος των Αθηναίων» ξεκίνησε τις εργασίες του με την καθιερωμένη Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας στην Μεταμόρφωση Σωτήρος (Πλάκα), όπως συμβαίνει κάθε Οκτώβριο, τα τελευταία 128 (!) χρόνια από το 1895. Ακολούθησε το παραδοσιακό καφεδάκι συνοδευμένο με καλούδια στο Εντευκτήριό μας στην «Αίθουσα Ευάγγελου Μουστάκα – Μαριάνθης Στασινοπούλου» και εποικοδομητική συζήτηση για το χειμερινό πρόγραμμα του «Συλλόγου των Αθηναίων».

Το απόγευμα της Τρίτης 19 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη αίθουσα του «Συλλόγου των Αθηναίων» η εσπερίδα με τίτλο  «Η μοιραία νόσος (Οκτώβριος 1920) του Βασιλέως Αλεξάνδρου των Ελλήνων: ιατροϊστορική θεώρηση».

Η διεπιστημονική θεματική της εκδήλωσης προσέλκυσε κοινό από ποικίλους επιστημονικούς κλάδους και οι παρευρισκόμενοι παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την παρουσίαση της βραβευθείσας από την Γαλλική Ακαδημία της Ιατρικής, φερώνυμης μονογραφίας του Ιωάννη Δ. Δημητριάδη, Δερματολόγου-Αφροδισιολόγου και της Καθηγήτριας Μαριάννας Καραμάνου του Εργαστηρίου Ιστορίας της Ιατρικής και Ιατρικής Ηθικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ.

Το συντονισμό και σχολιασμό των ομιλιών ανέλαβε η κυρία Έφη Πουλάκου-Ρεμπελάκου, Παιδίατρος Φιλόλογος, Αν. Καθηγήτρια του Εργαστηρίου Ιστορίας της Ιατρικής και Ιατρικής Ηθικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, πλαισιώνοντας τις ομιλίες με ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις και θέτοντας ερωτήματα ιστορικού και ιατρικού ενδιαφέροντος σχετικά με τη ζωή, την πολιτική σταδιοδρομία και την εξέλιξη της νόσου που οδήγησε στο θάνατο τον Βασιλιά Αλέξανδρο των Ελλήνων.

Ο κύριος Ιωάννης Δ. Δημητριάδης ανέλαβε την παρουσίαση της μονογραφίας του. Με μία εκτενή παρουσίαση παρέδωσε στο κοινό ένα χρονογράφημα των ημερών της νόσου του Βασιλέως Αλέξανδρου από τη στιγμή του δείγματος της μαϊμούς  στο Τατόι έως και τον θάνατό του, αναφερόμενος στα δημοσιεύματα του γαλλικού Τύπου της εποχής και στις αναφορές Γάλλων και Ελλήνων γιατρών που ανέλαβαν τη φροντίδα του Βασιλέως.

Ακολούθως, το λόγο πήρε ο κύριος Γεώργιος Σαμώνης, Ογκολόγος-Λοιμωξιολόγος, Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ο κ. Σαμώνης αναφέρθηκε στους νοσογόνους παράγοντες που οδήγησαν στη ραγδαία επιδείνωση της υγείας του Αλεξάνδρου καθώς και τη σημασία των ιατρικών πρακτικών της εποχής που δεν επαρκούσαν για την άμεση καταπολέμηση ενός μικροβίου (στρεπτόκοκκος) που σήμερα θεωρείται σχεδόν ακίνδυνο αλλά και τους σύγχρονους τρόπους αντιμετώπισης παρόμοιων σοβαρών λοιμώξεων και την επικινδυνότητά τους.

Το ιστορικό πλαίσιο καθώς και άγνωστες πτυχές των χρόνων της ηγεσίας του νεαρού βασιλέως αποτέλεσαν τον κορμό της ομιλίας του ιστορικού και Προέδρου του «Συλλόγου των Αθηναίων» κ. Ελευθέριου Γ. Σκιαδά. Ο κ. Σκιαδάς παρουσίασε στο κοινό ανέκδοτα τεκμήρια από τις Συλλογές του «Συλλόγου των Αθηναίων» με κυριότερα το τελευταίο Διάγγελμα που φέρει την υπογραφή του Βασιλέως και φωτογραφίες από την τελευταία δημόσια εμφάνιση του Αλέξανδρου στο πλευρό του Ελ. Βενιζέλου στο Ηρώδειο, υπό τους ήχους της Συμφωνίας της Λεβεντιάς του Μανώλη Καλομοίρη.

Ακολούθησε σύντομη συζήτηση ομιλητών και κοινού σχετικά με τα ερωτήματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια των ομιλιών.

Στο τέλος οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν τον Αττικό ουρανό και την φωτισμένη Ακρόπολη στο Roof Garden του «Συλλόγου των Αθηναίων» όπου προσφέρθηκε κέρασμα.