Η 130ετία (1895-2025) του «Συλλόγου των Αθηναίων»: Οι σκοποί και η ίδρυσή του στο Δημαρχιακό Μέγαρο

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Ήταν Κυριακή, 22 Οκτωβρίου 1895, γύρω στις οκτώ το βράδυ, στο Δημαρχιακό Μέγαρο της οδού Αθηνάς. Ένας ευυπόληπτος 35χρονος Καθηγητής Φιλολογίας, ο Γυμνασιάρχης Ευάγγελος Διονυσίου Μουστάκας, ανιψιός του αγωνιστή του 1821 Νικολή Μουστάκα, πολιορκητή της Ακροπόλεως, τον οποίο έχουμε παρουσιάσει, είχε καλέσει εκεί περισσότερους από διακόσιους Αθηναίους «εκ των πλέον εκλεκτών» και ξεδίπλωνε το όραμά του. Ό,τι από πολλού χρόνου ονειρευόταν να συγκεντρώσει τους γηγενείς και να ιδρύσει τον Σύνδεσμο των Αθηναίων «του οποίου πάντοτε έβλεπεν εν αποκεντρώσει και αγνώστους προς αλλήλους αναμιχθέντας μετά ξένων»[1].

Βεβαίως και άλλοτε είχαν επιχειρήσει ορισμένοι πατριώτες Αθηναίοι να συστήσουν Σύλλογο «αλλ’ εναυάγησαν διότι βεβαίως δεν στηρίχθησαν επί βάσεων στερεών και διότι ίσως δεν παρέστη αφορμή ως σήμερον»[2]. Ποιες ήταν συνθήκες εκείνων των ημερών και ποια ήταν η αφορμή; Η Ελλάδα είχε πληγεί από μεγάλη οικονομική κρίση, δήμαρχος Αθηναίων εκλέχθηκε εκείνη τη χρονιά ο γηγενής Λάμπρος Καλλιφρονάς και η Αθήνα επιδίωκε να αποτινάξει τις επιπτώσεις της μεγάλης οικονομικής κρίσεως που είχε γνωρίσει, υιοθετώντας την διοργάνωση των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων για το επόμενο έτος, το 1896.

Ευάγγελος Μουστάκας (1860-1943). Ελαιογραφία από τις συλλογές του
«Συλλόγου των Αθηναίων».

 

Οι Αθηναίοι

Κύριο στοιχείο της τοποθετήσεως του Ευ. Μουστάκα ήταν ο πατριωτισμός και τα επιζήμια αποτελέσματα από την αποξένωση των Αθηναίων μεταξύ τους. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Πόσοι εξ ημών δεν αγνοούμεν ουχί μόνον τους συμπατριώτας μας αλλά και τα ονόματα των οικογενειών των. Πόσον με την μεγάλην επέκτασιν της πόλεως – και η Αθήνα δεν είχε τότε παραπάνω από εξήντα χιλιάδες ψυχές – εχωρίσθημεν και … δεν γνωρίζει πλέον ο εις Αθηναίος τον άλλον»[3].

Τα πάντα άλλαζαν, η πόλη μεγάλωνε με ραγδαίους ρυθμούς και όπως ανέφερε ο Μουστάκας «ενώ όλαι αι πόλεις και τα χωρία ακόμη της Ελλάδος συνδέονται με Εταιρίας και Συλλόγους, ημείς οι Αθηναίοι, οι αποτελούντες το μεγαλύτερον στοιχείον και έχοντες προνόμια εν τω τόπω τούτω πολλώ μείζονα εκείνων, μη γνωρίζοντες πλέον αλλήλους, παραβλέπομεν συμπατριώτας μας πάσχοντας και εν αγνοία μας ενίοτε βλάπτομεν αλλήλους. Και πάντα ταύτα συμβαίνουν δι’ έλλειψιν ενώσεως»[4].

 

Τα Πρακτικά της πρώτης Συνεδριάσεως (1895).

 

Στοργική προστασία

Δεν παρέλειπε ο Καθηγητής Μουστάκας να αναφερθεί και στα χαρακτηριστικά των γηγενών: «Ο Αθηναίος είναι φύσει φιλάνθρωπος, φιλοπατριώτης, φιλαλήθης, μειλίχιος, ευάγωγος, ευπειθής. Λέγει ό,τι έχει εις την καρδίαν του, αλλ’ επειδή είναι διεσπαρμένος ως εκ της πληθύος της πόλεως, δεν δύναται να δείξει τα ανεκτίμητα ταύτα προσόντα του».

Ύστερα ανέπτυξε τους κυριότερους σκοπούς του Συλλόγου, που ήταν οι ακόλουθοι: «Η αδελφοποίησις, η αλληλοβοήθεια, η ηθική και υλική υποστήριξις των Αθηναίων, η συνδρομή των πτωχικών οικογενειών, η ανάδειξις των Αθηναίων ηρώων ή πολιτικών ανδρών της Ελληνικής Επαναστάσεως, η ετησία εορτή της αλώσεως της Ακροπόλεως υπό των Αθηναίων, η στοργική προστασία της παλαιάς πόλεως και η έκδοσις σχετικών αναγνωσμάτων»[5].

 

Αγωνιστές 1821

Ποιοι ήταν οι ήρωες τους οποίους μνημόνευε ο Ευ. Μουστάκας στην ιδρυτική συγκέντρωση του «Συλλόγου των Αθηναίων»; Επρόκειτο «περί των Αθηναίων και των εκ των πέριξ χωρίων ανδρών της επαναστάσεως του 1821 των πολιτικών και στρατιωτικών τους οποίους πλείστοι αγνοούσι διότι από της δράσεως ή του θανάτου αυτών ουδείς μέχρι σήμερα (σ.σ. 1895) ευρέθη να εξυμνήση αυτούς»[6].

Και συνέχισε: «Πόσοι εξ ημών δεν αγνοούμεν τους εν τη ειρκτή κατά την έναρξιν της Επαναστάσεως φονευθέντας μαρτυρικών Αθηναίους: Τον Αγγελάκην Μπενιζέλον, τον Γεώργιον Μπάρμπανον, τους Φίλιππον και Σπυρίδωνα Γουναράκη, τον Δημήτριον Καρόρην, τον Βασίλειον Σαράντην και τόσους άλλους; Πόσοι δεν αγνοούσιν ότι ο αρχηγός των Αθηναίων Αναστάσιος Λέκκας εφονεύθη αφού έτρεψεν εις επονείδιστον φυγήν τα στρατεύματα του Σουλτάνου την 1ην Νοεμβρίου 1821;

Πόσοι δεν αγνοούσιν τους ηρωϊκούς Αθηναίους οπλαρχηγούς, τον Ιωάννην Βλάχον, τον Νικόλαον Ζαχαρίτσαν, παίδας εκ των πρώτων κτηματικών οίκων; Πόσοι δεν αγνοούσιν τον γενναίον Νικόλαον Σαρρήν, τον Γεώργιον Σκουζέν, τον Γεώργιον Ψύλλαν, τον ήρωα αρχηγόν των Αθηνών, τον Παναγιώτη Κτενάν, υπό την ηγεσίαν του οποίου εκυριεύθη η Ακρόπολις μετά την ηρωϊκήν και φονικωτάτην κατάληψιν του Σερπεντζέ και των δύο πυλών του φρουρίου της 8.4.1822, παραδοθέντος τούτου εις τους πατέρας μας την 10.6.1822 και ο οποίος Κτενάς εύρε τον θάνατον βληθείς υπό κανονίου την στιγμήν ακριβώς που έρριπτε νικητήριον πυροβολισμόν διά την ένδοξον άλωσιν;

Πόσοι αγνοούσιν ακόμη τους Μάρτυρας της Επαναστάσεως ηρωϊκούς πατέρας μας Νικόλαον Δανίλην και Δημήτριον Λέκκαν, οπλαρχηγούς απ’ αρχής μέχρι τέλους του Αγώνος;».

Πρώτος Πρόεδρος

Και ο φωτισμένος εμπνευστής της ιδέας ιδρύσεως του «Συλλόγου των Αθηναίων», κατέληξε με τα εξής: «Υπό τοιαύτης από πολλών ετών ελαυνόμενος πατριωτικής ιδέας, μαζί δε και με άλλους Αθηναίους, τα αυτά φρονούντας θαρραλέως προέβημεν εις την οργάνωσιν της σημερινής συγκεντρώσεως διά να σας ανακοινώσωμεν τας απόψεις μας, ευελπιστούντες ότι άλλοι, κρείττονες ημών, θα έχωσι και άλλας ιδέας βελτίους και κρείττονας των ιδικών μας».

 

Ιωάννης Δημητρίου Λέκκας (1821-1908). Φωτογραφία από τις συλλογές του
«Συλλόγου των Αθηναίων».

 

Και οι Αθηναίοι που πλημμύρισαν, όχι μονάχα την μεγάλη αίθουσα του Δημαρχείου, αλλά και τους διαδρόμους του εκείνη την ιστορική βραδιά αφού χειροκρότησαν θερμά τον συμπατριώτη τους και άκουσαν και πολλούς άλλους ρήτορες, διάλεξαν διά κοινής βοής, Πρόεδρο του Αθηναϊκού Συλλόγου τον σεβαστό υποστράτηγο Ιωάννη Δημητρίου Λέκκα (1821-1908) και Γενικό Γραμματέα τον Ευάγγελο Μουστάκα.

Κατόπιν, έκαναν την εκλογή προσωρινής δωδεκαμελούς Επιτροπής για τη σύνταξη του καταστατικού, το οποίο και ψηφίστηκε κατά την δεύτερη συνέλευση. Το πρώτο διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου αποτελούσαν, εκτός του Ι. Λέκκα και του αειμνήστου Μουστάκα, οι Θεοδόσιος Μπενιζέλος, Χρήστος Μαντζάκος, Σ. Κροκιδάς, Γ. Δέρβος, Αγγελος Κουτσογιάννης, Π. Παυλίδης, Γ. Βίμπος, Γ. Μίνως, Γ. Ρούφης, Δ. Βουζίκης, Ι. Λελούδας, Επ. Τρίμης, Ι. Καζαντζής και Άγγ. Ηλιάδης. Στην πρώτη εκείνη συγκέντρωση Αθηναίων, έλαβαν τον λόγο κι’ έδειξαν ξεχωριστή στοργή για τους σκοπούς του Συλλόγου, οι Αντ. Μπενιζέλος, Αλ. Βλάχος, Αντ. Κτενάς, Σπ. Σούγρας, Ιερ. Βλαχάκης και άλλοι.

 

Οι υπογράφοντες την πρώτη Συνεδρίαση του Συλλόγου.

 

Πολύμορφη δράση

Έτσι ξεκινούσε την πορεία του ο Σύλλογος ο οποίος εφέτος εορτάζει 130 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας και προσφοράς. Πρέπει να σημειωθεί ότι αρωγοί του Ευάγγελου Μουστάκα στο έργο του ήταν δύο ακόμη γηγενείς Αθηναίοι, ο δημοσιογράφος Σωτήριος Σκληρός και ο έμπορος Νικόλαος Παναγιωτάκης.

Ο «Αθηναϊκός Σύλλογος» -μετέπειτα «Σύλλογος των Αθηναίων»- όπως ήδη αναφέρθηκε, στεγάστηκε τότε προσωρινά σ’ ένα μαγαζί κάτω από το Δημαρχείο, που το πρόσφερε πρόθυμα για το σκοπό ο Δήμαρχος Αθηναίων Λάμπρος Καλλιφρονάς που ήταν και από τα πρώτα μέλη του Συλλόγου. Εξάλλου, σε έναν χρόνο από τότε, η έδρα του Συλλόγου μεταφέρθηκε στο αρχοντικό του Δημάρχου Λάμπρου Καλλιφρονά, κοντά στην Νέα Αγορά. Και άρχισε την πολύμορφη δράση του.

Στα χρόνια που πέρασαν τα πάντα άλλαξαν. Ωστόσο ο «Σύλλογος των Αθηναίων» παρέμεινε πιστός στις αρχές και τους σκοπούς του, υπηρετώντας την Πατρίδα και την Πόλη. Διαθέτοντας πλέον περίζηλες ιστορικές εγκαταστάσεις στην «ψυχή» της Πλάκας, διατηρώντας το «Αθηναϊκό Μουσείο» και το «Κοινωνικό Παράρτημα». Συμπλήρωσε δε την 130ετία του τιμώντας τον ιδρυτή με την απόδοση της ονομασίας «Ευάγγελου Μουστάκα» σε όμορο με τις εγκαταστάσεις του δρομίσκο της Πλάκας και ψηφιοποιώντας μεγάλο μέρος από τους θησαυρούς που έχει συγκεντρώσει.

Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Εστία» Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2025

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

Το απόγευμα της Πέμπτης 18 Δεκεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε η χριστουγεννιάτικη εκδήλωση του «Συλλόγου των Αθηναίων». Στην στολισμένη αίθουσα του Συλλόγου και με εορταστική διάθεση τα μέλη και επίτιμοι προσκεκλημένοι συγκεντρώθηκαν, όπως κάθε χρόνο, για τα Χριστούγεννα κρατώντας τις παραδόσεις που θέλουν τον «Σύλλογο των Αθηναίων» να γεμίζει με οικογενειακή θαλπωρή τις άγιες μέρες.

Ο Πρόεδρος του «Συλλόγου των Αθηναίων» κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς υποδέχτηκε τους παρευρισκόμενους, ευχαρίστησε όσους προσφέρουν στο έργο του Συλλόγου και ανέφερε χαρακτηριστικά «Τα Χριστούγεννα μάς καλούν να σταθούμε λίγο, να κοιτάξουμε πίσω με ευγνωμοσύνη και μπροστά με ελπίδα. Και ο Σύλλογος των Αθηναίων έχει κάθε λόγο να το κάνει.».

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με την απονομή του Χρυσού Μεταλλίου του Συλλόγου στον Καθηγητή Παναγιώτη Πάγκαλο και την εγγραφή του στο Μητρώο των Τιμωμένων για την επιστημονική του προσφορά, το έργο του για την Αθήνα και τη γενναιόδωρη συμβολή του στον Σύλλογο των Αθηναίων. Την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ανέγνωσε ο Γενικός Γραμματέας κ. Εμμανουήλ Καρανίκας και το Μετάλλιο απένειμε ο κ. Ευάγγελος Λιβανός, δωρητής του Συλλόγου.

Ακολούθησε η σύντομη και συγκινητική αντιφώνηση του κ. Πάγκαλου, ο οποίος αναφέρθηκε στο εγχείρημα και το όραμα του σχεδιασμού και της διαμόρφωσης των σύγχρονων εγκαταστάσεων του Συλλόγου των Αθηναίων.

Στο κύριο μέρος της εορταστικής εκδήλωσης οι καλεσμένοι απήλαυσαν μελωδίες και τραγούδια από αθηναϊκές επιθεωρήσεις όπως ο Βαπτιστικός και άλλα αθηναϊκά τραγούδια με την καλλιτεχνική επιμέλεια του Τενόρου Σταμάτη Μπερή και τη συμμετοχή της Σοπράνο Μαρίας Μαυρομμάτη, της Σοπράνο Άννας-Ελεωνόρας Ριέρα και του Τενόρου Ανδρέα Καραούλη, συνοδεία πιάνου από τον Βενιαμίν Χατζηκουμπάρογλου.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε παραδοσιακά όπως κάθε χρόνο με τα Κάλαντα και τον Εθνικό Ύμνο όπου όλοι οι παρευρισκόμενοι ένωσαν τις φωνές τους και ακολούθησαν ευχές για Καλά Χριστούγεννα και το καθιερωμένο κέρασμα!

 

Περιοδικό Βότρυς: Επετειακή εκδήλωση

Ο «Σύλλογος των Αθηναίων» και οι Εκδόσεις Νίκας σας προσκαλούν στην επετειακή εκδήλωση για τα τέσσερα χρόνια του Περιοδικού Βότρυς, που θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου και ώρα 19:00, στον Σύλλογο των Αθηναίων (Κέκροπος 10, Πλάκα).

ΕΔΑΒυΤ: Μεγάλα τεχνικά έργα της αρχαίας Τενέας

Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025 και ώρα 18:30 θα πραγματοποιηθεί στον «Σύλλογο των Αθηναίων» στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της ΕΔΑΒυΤ η ομιλία με θέμα «Μεγάλα τεχνικά έργα της αρχαίας Τενέας».

Ομιλητές: Έλενα Κόρκα, Δρ αρχαιολόγος και Δ/ντρια ανασκαφών αρχαίας Τενέας
Δημήτρης Μπάρτζης, Δρ αρχιτέκτονας
Βιβή Ευαγγέλογλου, Αρχαιολόγος

 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΔΙΑΝΟΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ

Με τον κόσμο της προσφοράς και την ακούραστη κ. Μαρία Σιούρδη, υπεύθυνη εθελόντρια και επικεφαλής του ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ του ΣΥΛΛΟΓΟΥ των ΑΘΗΝΑΙΩΝ, συνεχίζουμε την προσπάθεια με αγάπη και σεβασμό.

Στις αρχές Δεκέμβρη με τη συνεργασία του πατέρα Ζαφείριου από την Αγία Αικατερίνη – Κάτω Πετράλωνα, πραγματοποιήθηκε άλλη μία διανομή σε συμπολίτες μας. 15 χρόνια αθόρυβης, καθημερινής εργασίας – μεράκι, πίστη και προσφορά.

Ψηφιοποίηση, ανάδειξη και αξιοποίηση πολιτιστικού αποθέματος του Συλλόγου των Αθηναίων

Το έργο αφορά μια καινοτόμο δράση διαφύλαξης, προβολής και προώθησης της πολιτιστικής, ιστορικής και πνευματικής κληρονομιάς που κατέχει ο «Σύλλογος των Αθηναίων» (Σ.τ.Α), ενός υπεραιωνόβιου Σωματείου, το οποίο είναι μια κιβωτός και ένα θησαυροφυλάκιο ιστορικής μνήμης για την πόλη των Αθηνών. Στο συγκεκριμένο χώρο του Σ.τ.Α φυλάσσεται ένα μοναδικό, σπάνιο υλικό, με αντικείμενα τεράστιας αξίας και εν γένει υλικό δεκάδων Οικογενειακών Συλλογών που καλύπτουν την ιστορία της Αθήνας από τον 18ο αι. έως σήμερα. Αξιοποιώντας τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες TΠΕ, το μουσείο του Σ.τ.Α μετατρέπεται σε ένα σύγχρονο κέντρο βιωματικού πολιτισμού στην Αθήνα. Η Πράξη θα δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση ψηφιοποίησης και ανάδειξης πολιτιστικών συλλογών με σύγχρονα εργαλεία προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στην ψηφιακή ανάδειξη διαχρονικών μουσειακών συλλογών.

Οι ψηφιακές υπηρεσίες θα διατίθενται πολυκαναλικά στον κοινό, είτε πρόκειται για επισκέπτες του εκθεσιακού του χώρου είτε για “εικονικούς” επισκέπτες μέσω διαδικτύου. Επιπλέον, με την πολυκαναλική διάθεση του υλικού επιτυγχάνεται τόσο η διάδοση του πολιτιστικού πλούτου όσο και η εξασφάλιση πολλαπλών τρόπων διάθεση του υλικού προς το κοινό. Οι προτεινόμενες ψηφιακές υπηρεσίες του έργου δημιουργούν τις υποδομές για την ολική μετάβαση σε ψηφιοποιημένη λειτουργία και τεκμηρίωση των σημαντικότατης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας τεκμηρίων που έχει στη κατοχή του ο Σ.τ.Α. Τα τεκμήρια αυτά με το πέρας των ετών, κινδυνεύουν από φυσική φθορά και η ψηφιοποίηση τους αποτελεί το μόνο τρόπο για να διασφαλιστεί η παρουσία τους στο μέλλον. Ταυτόχρονα, με τη δημιουργία ψηφιακών προϊόντων εμβυθιστικών εμπειριών και ψηφιακών ξεναγήσεων θα δημιουργηθεί ένα πρωτότυπο ψηφιακό μουσείο που θα προσφέρει εμπειρίες εικονικής αλλά και επαυξημένης πραγματικότητας. Τέλος, η ανάπτυξη υπηρεσιών εκπαίδευσης, αξιοποίησης του ψηφιοποιημένου υλικού αλλά και οι πρωτότυπες υποστηρικτικές εφαρμογές που θα αναπτυχθούν, συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ολιστικού περιβάλλοντος ψηφιακής μετάβασης του Σ.τ.Α με γνώμονα την ψηφιακή διάσωση, την προβολή αλλά και την περαιτέρω ανάδειξη του πολιτιστικού του αποθέματος.

Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από εθνικούς πόρους στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος  «Ψηφιακός Μετασχηματισμός».

Ο Προϋπολογισμός του Έργου ανέρχεται σε εννιακόσιες εξήντα πέντε χιλιάδες διακόσια είκοσι πέντε ευρώ και ογδόντα ενα λεπτά  (€ 965.225,81), μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24% (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ: € 1.196.880, ΦΠΑ: €  231.654,19€) .

       

ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Ο «Σύλλογος των Αθηναίων» και το Εργαστήριο Ιστορίας της Ιατρικής και Ιατρικής Ηθικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργάνωσαν, την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου, εσπερίδα με θέμα: ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ Β’ ΠΑΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του Προέδρου του «Συλλόγου των Αθηναίων» κ. Ελευθέριου Γ. Σκιαδά με τίτλο: «Μητρώα Νοσηλείας και Δημοτικά Ιατρεία 1940-1945». Ο κ. Σκιαδάς παρέθεσε άγνωστα και αδημοσίευτα στοιχεία σχετικά με τους πρώτους τραυματίες πολέμου που γύρισαν από το Μέτωπο και παρουσίασε το πρωτότυπο τεκμήριο ενός Μητρώου Ασθενών του 1940, ένα εκ των λίγων που διασώζονται ως τις μέρες μας. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην ιστορία του θεσμού των Δημοτικών Ιατρείων και την προσπάθεια ανασύστασης της δημοτικής υγειονομικής υπηρεσίας κατά τη διάρκεια της Κατοχής και μετά την Απελευθέρωση. Ολοκληρώνοντας την εισήγηση του ο κ. Σκιαδάς ανέφερε πως τα Μητρώα Νοσηλείας και τα Δημοτικά Ιατρεία «είναι τεκμήρια ενός λαού που πάλεψε με αξιοπρέπεια. Ενός κράτους που, έστω και μέσα από τη σκόνη του πολέμου, αναζήτησε την πρόοδο.»

Ακολούθως, ανέβηκε στο βήμα η Καθηγήτρια Επιστημολογίας κ. Μαριάννα Καραμάνου. Η ομιλία της κ. Καραμάνου με τίτλο «Η Ιατρική Σχολή Αθηνών σε άμυνα» μετέφερε το κοινό στα δύσκολα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου όταν στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, Καθηγητές και φοιτητές, καλούνταν να συνεχίσουν το επιστημονικό τους έργο εν μέσω πολέμου ενώ στήριζαν και έμπρακτα τον αγώνα για την απελευθέρωση καθώς διέθεσαν τις υπηρεσίες τους στις ανάγκες του πάσχοντος πληθυσμού και των τραυματιών πολέμου.

Οι ομιλίες ολοκληρώθηκαν με την εισήγηση του Δρ Ιωάννη Δημητριάδη με τίτλο: «Ιατρική επισκόπηση των κατεχομένων υπό του Άξονος Αθηνών». Ο Δρ Δημητριάδης ανέλυσε τις ασθένειες και τις παθήσεις που μάστιζαν τον πληθυσμό της Αθήνας κατά τη διάρκεια της Κατοχής, οι οποίες προέρχονταν κατά κύριο λόγω από τις κακουχίες που υπέστη ο πληθυσμός της πρωτεύουσας κατά τη διάρκεια του λιμού. Αναφέρθηκε τέλος στους τρόπους αντιμετώπισης των ασθενειών αλλά και σε Έλληνες ιατρούς με αξιοσημείωτο επιστημονικό έργο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση την οποία κατηύθυνε η Καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής κ. Έφη Πουλάκου-Ρεμπελάκου και κέρασμα από τον «Σύλλογο των Αθηναίων» στους παρευρισκόμενους. Μετά το πέρας της εκδήλωσης, οι επισκέπτες είχαν, επίσης, τη δυνατότητα να επισκεφτούν την περιοδική έκθεση αρχειακών τεκμηρίων του Αθηναϊκού Μουσείου για το μήνα Οκτώβριο με θέμα τα πρωτοσέλιδα του Αθηναϊκού Τύπου στο ξέσπασμα του πολέμου του 1940 από τη Συλλογή Εφημερίδων 1940-1941 του Προέδρου Ελευθέριου Γ. Σκιαδά.

 

 

 

ΕΝΑΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Τη Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε στον «Σύλλογο των Αθηναίων» η ομιλία με θέμα: Ένας  περίπατος στην Αθήνα των αρχών του 19ου αι. με αφηγήτρια τη Δρα Σοφία Μωραΐτη, Αντιπρόεδρο της Εθνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας και Γ.Γ. της Εθνικής Εταιρείας των Ελλήνων Λογοτεχνών.  Το κοινό καλωσόρισε ο Πρόεδρος του «Συλλόγου των Αθηναίων», κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς και την ομιλήτρια προλόγισε ο Κοσμήτορας της Εθνικής Εταιρείας των Ελλήνων Λογοτεχνών και μέλος του Συλλόγου, κ. Άγγελος Γέροντας. Μέσα από την αφήγηση της κ. Μωραΐτη οι παρευρισκόμενοι ταξίδεψαν πίσω στο χρόνο και νοητά περιπλανήθηκαν στα στενά καλντερίμια της παλαιάς πόλης, κάτω από τη σκιά του Ιερού Βράχου, «συναντώντας» τον Chateaubriand, τον Λόρδο Βύρωνα και περιηγητές που επισκέφθηκαν την Αθήνα των αρχών του 19ου αιώνα.

 

30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ Β΄ Π. Π.

Ο «Σύλλογος των Αθηναίων» και το Εργαστήριο Ιστορίας της Ιατρικής και Ιατρικής Ηθικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας προσκαλούν στην εσπερίδα με θέμα:

«ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ» 

την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου και ώρα 18:00

στον «Σύλλογο των Αθηναίων» (Κέκροπος 10, Πλάκα).