Η πρώτη διανομή τροφίμων, ενδυμάτων και υποδημάτων για το 2026 πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιανουαρίου από το Κοινωνικό Παράρτημα του Συλλόγου των Αθηναίων σε συνεργασία με το Hellenic Relief Foundation και την Ελληνική Εθελοντική Συμπαράσταση. Τα πακέτα περιείχαν ζυμαρικά, ρύζι, αλεύρι, κριθαράκι, λάδι, γάλα και άλλα είδη. Συνολικά δόθηκαν περίπου 210 δέματα τροφίμων με τη βοήθεια της υπεύθυνης κυρίας Μαρίας Σιούρδη και των εθελοντών: Αντωνία Παντουβάκη, Σούλα Μπέλη, Γιάννη Λάμπρου και Φώτη Παναγιωτακόπουλου. Τέλος, στις κρύες μέρες που προηγήθηκαν διανεμήθηκαν κουβέρτες, σάντουιτς και ζεστά ροφήματα στους αστέγους κοντά στην έδρα μας.
Πλακιώτικη Αποκριά τσικνίζοντας με αθηναϊκούς μεζέδες
και αποκριάτικο, πλούσιο μουσικοχορευτικό πρόγραμμα
με το επταμελές καλλιτεχνικό σχήμα των αδελφών Καραβιώτη.
Ένα ξεχωριστό ταξίδι με γιορτινή διάθεση από τις καντάδες του κρασιού
και της Αποκριάς έως τους ρυθμούς της σάμπας και του λάτιν.
Τσικνοπέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 20:00 στην Ταβέρνα μας ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΣ – Κέκροπος 10, Πλάκα
(δίπλα στην είσοδο του Συλλόγου των Αθηναίων)
Συμμετοχή: 35 ευρώ / άτομο.
ΜΟΝΟΝ με κράτηση θέσεως Τηλ.: 210 3232021 Ε-mail: info@syllogostonathinaion.gr
Στο πλαίσιο των χειμερινών εκδηλώσεων της ΕΔΑΒυΤ, την προσεχή Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026 θα λάβει χώρα, η ομιλία της ομότιμης καθηγήτριας Α.Π.Θ. Κλαίρης Παλυβού με θέμα «Ο καινοτόμος χαρακτήρας της Μινωικής αρχιτεκτονικής».
Οι εκδηλώσεις φιλοξενούνται ευγενώς από τον Σύλλογο των Αθηναίων, στην αίθουσά του επί της οδού Κέκροπος 10, 10558 Πλάκα, στην Αθήνα, με ώρα έναρξης 18:30.
Στο πλαίσιο των χειμερινών εκδηλώσεων της ΕΔΑΒυΤ, την προσεχή Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 θα λάβει χώρα, η ομιλία του ομότιμου καθηγητή Ε.Μ.Π. Θεοδοσίου Π. Τάσιου με θέμα «Η γεφύρωση του στενού του Ευρίπου από τους αρχαίους μέχρι του ενετικούς χρόνους».
Οι εκδηλώσεις φιλοξενούνται ευγενώς από τον Σύλλογο των Αθηναίων, στην αίθουσά του επί της οδού Κέκροπος 10, 10558 Πλάκα, στην Αθήνα, με ώρα έναρξης 18:30.
Το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026 ο Σύλλογος των Αθηναίων υποδέχτηκε τα μέλη του για την καθιερωμένη κοπή της βασιλόπιττας και την τελετή βράβευσης των αριστούχων μαθητών και μαθητριών, απογόνων μελών του Συλλόγου.
Ο Πρόεδρος του «Συλλόγου των Αθηναίων» κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς υποδέχτηκε τους παρευρισκόμενους, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην παρουσία του νεοεκλεγέντος Επισκόπου Ταλαντίου, Θεολόγου, ο οποίος τιμά με την ευλογία του και την πατρική του παρουσία τον Σύλλογο. Ακολούθησε αντιφώνηση του Επισκόπου Ταλαντίου Θεολόγου, ο οποίος αναφέρθηκε στη δράση και το έργο του Συλλόγου που στηρίζει όλα αυτά τα χρόνια.
Στη συνέχεια ο Πρόεδρος κ. Σκιαδάς, ανακοίνωσε την ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. να ανακηρύξει Επίτιμο Μέλος του Συλλόγου τον κ. Κώστα Μπακογιάννη τόσο για την προσφορά του για την πόλη των Αθηνών όσο και για τη συμβολή του στην ίδρυση του Αθηναϊκού Μουσείου και εν γένει τη στήριξή του στο όραμα του Συλλόγου για το μέλλον. Ο κ. Κώστας Μπακογιάννης, δέχτηκε συγκινημένος την τιμή αναφέροντας πως η καρδιά της Αθήνας χτυπά στον «Σύλλογο των Αθηναίων».
Ειδική μνεία από τον Πρόεδρο έγινε και στους παρευρισκόμενους δωρητές, όπως ο κ. Νίκος Κωνσταντόπουλος και ο Ομότιμος Καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Κωνσταντίνος Στεφάνου ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στον εμπλουτισμό των συλλογών του Συλλόγου με τις πολύτιμες δωρεές του που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τη διπλωματική στολή του Γεωργίου Σεφέρη, έπιπλα της οικογένειας Χωρέμη και παράσημα του ήρωα στρατηγού Σπυρίδωνα Γεωργούλη.
Ακολούθησε η ευλογία της Βασιλόπιττας από τον Ιερό Κλήρο και η κοπή της πίττας από τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου. Το φλουρί της κεντρικής βασιλόπιττας κέρδισε το μέλος του Δ.Σ. κ. Ερρίκος Στάγγελ παραλαμβάνοντας το φετινό γούρι που ήταν ένα διακοσμητικό κουτί με την επιγραφή «ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ» και τη θεά Αθηνά από έγγραφο του 1821, την ίδια σφραγίδα που φέρει και το λογότυπο του «Συλλόγου των Αθηναίων». Τα τρία φλουριά με την καθιερωμένη κλήρωση έτυχαν στις κυρίες Ειρήνη Ξακουστή, Μαρία Βούλη και Χριστίνα Χρονοπούλου, οι οποίες έλαβαν τρία γούρια από το Σωματείο «ΕΛΠΙΔΑ – Σύλλογος Φίλων Παιδιών με καρκίνο» με χαραγμένες στην επιφάνεια τους τις λέξεις ΑΓΑΠΗ, ΦΩΣ και ΕΛΠΙΔΑ προσφορά της Ταμία του Συλλόγου κ. Χρυσούλας Τσίγκρη.
Στη συνέχεια ο Πρόεδρος του Συλλόγου μίλησε για τα σχέδια του Συλλόγου που υλοποιούνται ή θα ξεκινήσουν στο άμεσο μέλλον και ανέφερε πως «το ταξίδι συνεχίζει με αμείωτο πάθος και έμπνευση». Τέλος, αναφέρθηκε στην ελπίδα που χαρίζει ο θεσμός της βράβευσης των αριστούχων μαθητών για 74η συνεχή χρονιά. Τη διαδικασία των βραβεύσεων διηύθυνε ο Γενικός Γραμματέας κ. Εμμανουήλ Καρανίκας. Τα παιδιά έλαβαν τον τιμητικό έπαινο του Συλλόγου καθώς και χρηματικό πόσο ευγενική χορηγία της Κυρίας Μαρί Νέζερ, συζύγου του Αντιπροέδρου του Συλλόγου κ. Ναπολέοντα Νέζερ.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με όλους τα μέλη να τραγουδούν τα Κάλαντα συνοδεία πιάνου από τον κ. Φρίξο Μόρτζο, ο οποίος έντυσε μουσικά όλη την τελετή.
Ήρεμα, όπως έζησε, αποχαιρέτησε τα εγκόσμια ο Νικόλαος Στασινόπουλος (1932–2026), ο ευπατρίδης της Ελληνικής Βιομηχανίας, σε ηλικία 94 ετών, στην αγκαλιά της οικογένειάς του. Απόγονος δύο ενδόξων ριζών της Επανάστασης του 1821 —από την πλευρά του πατέρα του, από την Τεγέα της Αρκαδίας, και από τη μητέρα του, από την προεπαναστατική Αθήνα— ο Νικόλαος Στασινόπουλος συνδύασε αρμονικά την αρκαδική ψυχή με την αθηναϊκή καλλιέργεια.
Νικόλαος Στασινόπουλος.
Ο πατέρας του Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος (1899-1964) του μετέδωσε την αγωνιστικότητα, τον δυναμισμό, την υγιή επιχειρηματική σκέψη, τη φιλοσοφία των αγορών, την οικονομική εξωστρέφεια και τη φιλοπατρία. Η μητέρα του, Μαριάνθη Μουστάκα (1905-1997), κόρη του φιλολόγου και κραταιού παιδαγωγού Ευάγγελου Μουστάκα (1860-1943), μετέδωσε στον γιο της την αστική ευγένεια, την ηθική αξιοπρέπεια και την πολιτιστική συνείδηση που χαρακτήριζε τις παλαιές αθηναϊκές οικογένειες.
Γεννημένος στην Αθήνα, μαθήτευσε στο «Πρότυπον Λύκειον Αθηνών» του Κ. Λ. Μπερζάν και αποφοίτησε από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μυήθηκε νωρίς στις οικογενειακές επιχειρηματικές δραστηριότητες και ξεκίνησε την σταδιοδρομία του ως φυσική συνέχεια του πατρικού οράματος. Μεγαλωμένος στο πλευρό του τολμηρού και εύστροφου Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλου, ο Νικόλαος διδάχθηκε τις αξίες της σκληρής εργασίας, της καινοτομίας και της προσηλώσεως στο κοινό καλό.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του, το 1964, ο Νικόλαος και ο αδελφός του Ευάγγελος ανέλαβαν τη σκυτάλη. Δεν αρκέστηκαν στη διαχείριση της υπαρχούσης καταστάσεως. Ο Νικόλαος φρόντισε να μετατρέψει έναν ήδη ισχυρό βιομηχανικό οργανισμό σε πρωτοπόρο ευρωπαϊκής εμβελείας. Με διορατικότητα και ψυχραιμία, καθοδήγησε τον Όμιλο ΒΙΟΧΑΛΚΟ σε μια εποχή τεχνολογικών μετασχηματισμών και παγκόσμιας ανταγωνιστικότητος. Συνέχισε τη βαθιά ριζωμένη στους αγώνες της Εθνεγερσίας και στους κοινωνικούς μετασχηματισμούς του 20ού αιώνα διαδρομή της οικογένειας, με σπάνια προσήλωση στο καθήκον, στην ευθύνη και στην τιμή.
Υπό την ηγεσία των αδελφών Στασινοπούλου, η ΒΙΟΧΑΛΚΟ εξελίχθηκε σε ένα πολυσχιδές συγκρότημα βιομηχανικών δραστηριοτήτων, με παρουσία σε πολλαπλούς τομείς όπως ο χαλκός, το αλουμίνιο, οι σωλήνες, τα καλώδια, τα είδη υγιεινής και οι μεταλλικές κατασκευές. Υποστήριξαν με σθένος την επέκταση στο εξωτερικό, τη συνεργασία με διεθνείς ομίλους, την είσοδο στο χρηματιστήριο και τη διαρκή αναβάθμιση του παραγωγικού εξοπλισμού. Η σύμπραξη με κορυφαίες εταιρείες από την Ιαπωνία, τη Γερμανία, τις ΗΠΑ επιβεβαίωνε την εξωστρεφή στρατηγική τους.
Ο Νικόλαος Στασινόπουλος διακρίθηκε για την αταλάντευτη προσήλωσή του στον άνθρωπο, στον εργαζόμενο, στον συνεργάτη, στον συμπολίτη. Δημιούργησε σύγχρονες εγκαταστάσεις, μεριμνούσε για την υγεία και την εκπαίδευση του προσωπικού, ενίσχυε την κοινωνική συνοχή μέσω του παραδείγματός του. Η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, πολύ πριν αυτή καθιερωθεί θεσμικά, υπήρξε καθημερινή του πρακτική. Από την υποστήριξη των εργαζομένων σε περιόδους κρίσεως, μέχρι την παροχή πόρων σε εθνικές και τοπικές ανάγκες.
Συνέχισε την παράδοση προσφοράς που είχε καθιερώσει ο πατέρας του και την οποία ενίσχυσε περαιτέρω με προσωπικές πρωτοβουλίες. Ουδέποτε διεκδίκησε ευτελή δημοσιότητα, τιμές και τίτλους. Κέρδισε τον σεβασμό όσων συνεργάστηκαν μαζί του, την ευγνωμοσύνη των οικογενειών των εργαζομένων και την αναγνώριση της πολιτείας. Οπότε, το όνομά του έγινε συνώνυμο της συνέπειας, της σιγουριάς και της πίστεως στις διαχρονικές αξίες.
Νίκος και Αλεξάνδρα Στασινοπούλου.
Ευθύνη
Ο Νικόλαος Στασινόπουλος υπήρξε πάνω απ’ όλα άνθρωπος της οικογένειας. Φρόντισε ώστε η προσωπική του ζωή να θεμελιωθεί στις αξίες που καθοδηγούσαν και την επαγγελματική του πορεία: αξιοπρέπεια, αφοσίωση, αλληλεγγύη, διακριτικότητα. Είχε την ευτυχία να μοιρασθεί αυτή τη διαδρομή με τη σύντροφο της ζωής του, την Αλεξάνδρα, το γένος Καλουτά, αληθινή αρχόντισσα της καρδιάς και της πράξεως.
Η Αλεξάνδρα Στασινοπούλου στάθηκε στο πλευρό του ως σύζυγος, αλλά αναδείχθηκε και σε διακριτική ηγέτιδα ενός ξεχωριστού κοινωνικού έργου, με επίκεντρο την ιδιαίτερη πατρίδα του συζύγου της, την Τεγέα. Το ζεύγος Νικολάου και Αλεξάνδρας Στασινοπούλου, ενσωμάτωσε τα ιδανικά της γενιάς εκείνης που έβλεπε την προσφορά στην κοινωνία ως χρέος και όχι ως επιλογή. Στην Τεγέα, δημιούργησαν έναν πνεύμονα ελπίδας. Με ευαισθησία και σταθερότητα, υποστήριξαν ποικίλες δράσεις στους τομείς της υγείας, της παιδείας, της παράδοσης.
Συνέβαλαν στην αναστήλωση ναών, τη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, την ενίσχυση ευάλωτων οικογενειών. Το όνομά του Νικολάου Στασινόπουλου έγινε συνώνυμο προσφοράς για τους κατοίκους της Τεγέας, ενώ ακολούθησε την οδό της διακριτικότητας, πάντα μακριά από την προβολή, επιλέγοντας το έργο αντί για τα λόγια. Το ζεύγος Στασινόπουλου διαμόρφωσε ένα στέρεο οικογενειακό πλαίσιο, εντός του οποίου αναδείχθηκαν, με τις ίδιες αρχές, οι γιοι τους, Μιχαήλ και Ιωάννης, συνεχιστές της λαμπρής πορείας.
Οι αδελφοί Μ. και Ι. Στασινόπουλοι συνεχίζουν το βιομηχανικό έργο της οικογένειας, με αποτελεσματικότητα και συνέπεια στις αρχές. Ο Μιχαήλ, με βαθιά αίσθηση στρατηγικής και διοικητικής γνώσης, και ο Ιωάννης, με τεχνοκρατική οξυδέρκεια και δημιουργικότητα, σχηματίζουν ένα ισχυρό δίδυμο που συνεχίζει τον βηματισμό της ισχυρής οικογένειας στον κόσμο της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων.
Ο Νικόλαος Στασινόπουλος, όπως και ο αδελφός του Ευάγγελος, δεν περιορίσθηκαν στην επιχειρηματικότητα. Όπως ο παππούς τους, Ευάγγελος Μουστάκας, θεμελίωσε τον «Σύλλογο των Αθηναίων», έτσι και εκείνοι επένδυσαν σταθερά στην ενίσχυση της ιστορικής μνήμης, του πολιτισμού και της τοπικής κοινωνίας. Το έργο της οικογένειας παραμένει, έτσι, διαχρονικά συνυφασμένο με την πρόοδο, αλλά και με την ευποιία, αρχές και αξίες που εκφράζονται μέσω του «Κοινωφελούς Ιδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος – ΒΙΟΧΑΛΚΟ».
Τα αδέλφια Ευάγγελος και Νικόλαος Στασινόπουλος.
Το αποτύπωμα του εκλιπόντος Νικολάου Στασινόπουλου, παραδίδει στους νεότερους ως κληρονομιά, έναν ζωντανό οργανισμό αξιών. Εντιμότητα, απλότητα και προσήλωση στο κοινό καλό, στοιχεία τα οποία αποτέλεσαν την καθημερινότητά του και εξελίχθηκαν σε βιώματα που διαμόρφωσαν την νέα γενιά, η οποία συνεχίζει να υπηρετεί τη χώρα με το ίδιο πνεύμα.
Ο Νικόλαος Στασινόπουλος αναμφισβήτητα φέρει τον τίτλο ενός εκ των τελευταίων «μεγάλων πατριαρχών» της ελληνικής βιομηχανίας. Άνθρωπος που συμβόλισε τη συνέχεια της Ελλάδας, η οποία αγωνίστηκε να προοδεύσει χωρίς να απωλέσει την ψυχή της. Αρνήθηκε να θυσιάσει την ακεραιότητά του στον βωμό του πρόσκαιρου οφέλους ή της δημόσιας προβολής.
Η πορεία του εκτείνεται σε επτά δεκαετίες δημιουργικής δράσης και δεν εξαντλήθηκε σε οικονομικούς δείκτες, επενδύσεις ή παραγωγικές μονάδες. Το πραγματικό του αποτύπωμα εντοπίζεται στις ζωές των ανθρώπων που εργάστηκαν πλάι του, στις τοπικές κοινωνίες που ωφελήθηκαν από την παρουσία του, στις αξίες που ενέπνευσε και διέδωσε.
Είναι νωρίς, ίσως, να προβούμε σε αποτίμηση της μακράς πορείας του Νικολάου Στασινόπουλου, του κραταιού βιομήχανου με ναυαρχίδα τη ΒΙΟΧΑΛΚΟ. Ωστόσο, σε εποχή που αναζητούνται πρότυπα, είναι απτή η φιλοσοφία που καταλείπει. Διδάσκει τη σύζευξη της επιχειρηματικότητας με την κοινωνική ευθύνη και τον ορισμό ότι η ηγεσία είναι προνόμιο, αλλά ταυτοχρόνως βάρος και χρέος.
Νικόλαος Στασινόπουλος.
Οι διάδοχοι
Στην Τεγέα, στην Αθήνα, στις βιομηχανικές ζώνες, στους χώρους των ιδρυμάτων, στις αναμνήσεις των συνεργατών του – παντού θα συνεχίσει η επιβλητική παρουσία του. Οι διάδοχοί του Μιχαήλ και Ιωάννης, συνεχίζουν τη διαδρομή, εμπλουτίζοντας το έργο του. Η σύζυγός του Αλεξάνδρα, αθόρυβη και δραστήρια, συνεχίζει το κοινωνικό του όραμα με πίστη και σταθερότητα.
Ο Νικόλαος Στασινόπουλος, με τη ζωή και το έργο του, δίδαξε ότι ο πλούτος μετριέται με την προσφορά και όχι με την κατοχή. Ό,τι οι δυνατοί δεν είναι εκείνοι που θορυβούν, αλλά αυτοί που σιωπηλά δημιουργούν. Ότι υπάρχουν ακόμη στην Ελλάδα ευπατρίδες που υπηρετούν με πίστη την οικογένεια, την κοινωνία και την πατρίδα. Και αυτό ακριβώς υπήρξε: ένας ευπατρίδης του 20ού και του 21ου αιώνα. Γνήσιος συνεχιστής της ελληνικής παράδοσης της ευθύνης, της δημιουργίας και της ταπεινής μεγαλοσύνης.
Ωστόσο, το φυσικό του τέλος, θυμίζει πως γεννιέται μια νέα αρχή. Διότι άνδρες όπως ο Νίκος Στασινόπουλος δεν «φεύγουν»· η παρουσία τους συνεχίζεται μέσω του έργου τους και των αξιών που αφήνουν πίσω τους, ως παρακαταθήκη στους ανθρώπους που εμπνέονται από το παράδειγμά τους.
Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία» Δευτέρα 19 Φεβρουαρίου 2026 / Εφημερίδα «Εστία» Δευτέρα 19 Φεβρουαρίου 2026.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του «Συλλόγου των Αθηναίων», επί τη αγγελία του θανάτου του ΝΙΚΟΛΑΟΥ Μ. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ, επί εβδομηκονταετία μέλους του και εγγονού του Ιδρυτού του Συλλόγου Ευάγγελου Μουστάκα, συνεκλήθη εκτάκτως και απεφάσισε ομοφώνως:
Να αναβληθούν οι εκδηλώσεις του επομένου δεκαημέρου.
Να κατατεθεί στέφανος επί του σορού του.
Να παραστεί το Δ.Σ. στην κηδεία του.
Να διατεθούν εις μνήμην του 10.000 ευρώ για την ενίσχυση του «Κοινωνικού Παραρτήματος».
Να αναρτηθεί το παρόν ΨΗΦΙΣΜΑ στο Εντευκτήριο του Συλλόγου.
H εορταστική διανομή του Κοινωνικού Παραρτήματος του «Συλλόγου των Αθηναίων» πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Εθελοντική Συμπαράσταση (ΕΛΕΘΣΥ) και το Hellenic Relief Foundation (HRF) στις 20 και 21 Δεκεμβρίου 2025. Οι ωφελούμενοι των προγραμμάτων σταθερής υποστήριξης προσήλθαν για να προμηθευτούν την παραδοσιακή γαλοπούλα ή το κοτόπουλο (κατά προτίμηση του ωφελούμενου) και τα απαραίτητα λαχανικά, λάδι, ζυμαρικά, ζάχαρη, όσπρια, γάλα, πελτέ, τυρί, βούτυρο, αναψυκτικά, μπισκότα, γλυκίσματα και άλλα είδη. Εκτός από τα είδη για το γιορτινό τραπέζι οι ωφελούμενοι διάλεξαν παιχνίδια, ρούχα και υποδήματα για τις οικογένειές τους.
Η διανομή πραγματοποιήθηκε υπό τις οδηγίες της υπεύθυνης κ. Μαρίας Σιούρδη και με τη βοήθεια των εθελοντών που στηρίζουν πάντα το έργο του Κοινωνικού Παραρτήματος. Διανεμήθηκαν 387 πακέτα τροφίμων, σε ωφελούμενους σε Αθήνα, Πειραιά, ενώ τρόφιμα δόθηκαν και στην εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης Πετραλώνων δια χειρός πατρός Ζαφειρίου, στην εκκλησία Μεταμόρφωση Σωτήρος στην Καλλιθέα δια χειρός πατρός Σιωσίου, στο Ταμείο Αλληλοβοήθειας Συνταξιούχων Ηθοποιιών Ελλάδος (ΤΑΣΕΗ), στο Μερόπειο Ίδρυμα, στο Χριστοδούλειο Ίδρυμα, στο Εργαστήρι που φροντίζει άτομα με δεξιότητες, και σε δέκα οικογένειες στο χωριό των Μικρασιατών στην Κηφισιά.
Ήταν Κυριακή, 22 Οκτωβρίου 1895, γύρω στις οκτώ το βράδυ, στο Δημαρχιακό Μέγαρο της οδού Αθηνάς. Ένας ευυπόληπτος 35χρονος Καθηγητής Φιλολογίας, ο Γυμνασιάρχης Ευάγγελος Διονυσίου Μουστάκας, ανιψιός του αγωνιστή του 1821 Νικολή Μουστάκα, πολιορκητή της Ακροπόλεως, τον οποίο έχουμε παρουσιάσει, είχε καλέσει εκεί περισσότερους από διακόσιους Αθηναίους «εκ των πλέον εκλεκτών» και ξεδίπλωνε το όραμά του. Ό,τι από πολλού χρόνου ονειρευόταν να συγκεντρώσει τους γηγενείς και να ιδρύσει τον Σύνδεσμο των Αθηναίων «του οποίου πάντοτε έβλεπεν εν αποκεντρώσει και αγνώστους προς αλλήλους αναμιχθέντας μετά ξένων»[1].
Βεβαίως και άλλοτε είχαν επιχειρήσει ορισμένοι πατριώτες Αθηναίοι να συστήσουν Σύλλογο «αλλ’ εναυάγησαν διότι βεβαίως δεν στηρίχθησαν επί βάσεων στερεών και διότι ίσως δεν παρέστη αφορμή ως σήμερον»[2]. Ποιες ήταν συνθήκες εκείνων των ημερών και ποια ήταν η αφορμή; Η Ελλάδα είχε πληγεί από μεγάλη οικονομική κρίση, δήμαρχος Αθηναίων εκλέχθηκε εκείνη τη χρονιά ο γηγενής Λάμπρος Καλλιφρονάς και η Αθήνα επιδίωκε να αποτινάξει τις επιπτώσεις της μεγάλης οικονομικής κρίσεως που είχε γνωρίσει, υιοθετώντας την διοργάνωση των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων για το επόμενο έτος, το 1896.
Ευάγγελος Μουστάκας (1860-1943). Ελαιογραφία από τις συλλογές του «Συλλόγου των Αθηναίων».
Οι Αθηναίοι
Κύριο στοιχείο της τοποθετήσεως του Ευ. Μουστάκα ήταν ο πατριωτισμός και τα επιζήμια αποτελέσματα από την αποξένωση των Αθηναίων μεταξύ τους. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Πόσοι εξ ημών δεν αγνοούμεν ουχί μόνον τους συμπατριώτας μας αλλά και τα ονόματα των οικογενειών των. Πόσον με την μεγάλην επέκτασιν της πόλεως – και η Αθήνα δεν είχε τότε παραπάνω από εξήντα χιλιάδες ψυχές – εχωρίσθημεν και … δεν γνωρίζει πλέον ο εις Αθηναίος τον άλλον»[3].
Τα πάντα άλλαζαν, η πόλη μεγάλωνε με ραγδαίους ρυθμούς και όπως ανέφερε ο Μουστάκας «ενώ όλαι αι πόλεις και τα χωρία ακόμη της Ελλάδος συνδέονται με Εταιρίας και Συλλόγους, ημείς οι Αθηναίοι, οι αποτελούντες το μεγαλύτερον στοιχείον και έχοντες προνόμια εν τω τόπω τούτω πολλώ μείζονα εκείνων, μη γνωρίζοντες πλέον αλλήλους, παραβλέπομεν συμπατριώτας μας πάσχοντας και εν αγνοία μας ενίοτε βλάπτομεν αλλήλους. Και πάντα ταύτα συμβαίνουν δι’ έλλειψιν ενώσεως»[4].
Τα Πρακτικά της πρώτης Συνεδριάσεως (1895).
Στοργική προστασία
Δεν παρέλειπε ο Καθηγητής Μουστάκας να αναφερθεί και στα χαρακτηριστικά των γηγενών: «Ο Αθηναίος είναι φύσει φιλάνθρωπος, φιλοπατριώτης, φιλαλήθης, μειλίχιος, ευάγωγος, ευπειθής. Λέγει ό,τι έχει εις την καρδίαν του, αλλ’ επειδή είναι διεσπαρμένος ως εκ της πληθύος της πόλεως, δεν δύναται να δείξει τα ανεκτίμητα ταύτα προσόντα του».
Ύστερα ανέπτυξε τους κυριότερους σκοπούς του Συλλόγου, που ήταν οι ακόλουθοι: «Η αδελφοποίησις, η αλληλοβοήθεια, η ηθική και υλική υποστήριξις των Αθηναίων, η συνδρομή των πτωχικών οικογενειών, η ανάδειξις των Αθηναίων ηρώων ή πολιτικών ανδρών της Ελληνικής Επαναστάσεως, η ετησία εορτή της αλώσεως της Ακροπόλεως υπό των Αθηναίων, η στοργική προστασία της παλαιάς πόλεως και η έκδοσις σχετικών αναγνωσμάτων»[5].
Αγωνιστές 1821
Ποιοι ήταν οι ήρωες τους οποίους μνημόνευε ο Ευ. Μουστάκας στην ιδρυτική συγκέντρωση του «Συλλόγου των Αθηναίων»; Επρόκειτο «περί των Αθηναίων και των εκ των πέριξ χωρίων ανδρών της επαναστάσεως του 1821 των πολιτικών και στρατιωτικών τους οποίους πλείστοι αγνοούσι διότι από της δράσεως ή του θανάτου αυτών ουδείς μέχρι σήμερα (σ.σ. 1895) ευρέθη να εξυμνήση αυτούς»[6].
Και συνέχισε: «Πόσοι εξ ημών δεν αγνοούμεν τους εν τη ειρκτή κατά την έναρξιν της Επαναστάσεως φονευθέντας μαρτυρικών Αθηναίους: Τον Αγγελάκην Μπενιζέλον, τον Γεώργιον Μπάρμπανον, τους Φίλιππον και Σπυρίδωνα Γουναράκη, τον Δημήτριον Καρόρην, τον Βασίλειον Σαράντην και τόσους άλλους; Πόσοι δεν αγνοούσιν ότι ο αρχηγός των Αθηναίων Αναστάσιος Λέκκας εφονεύθη αφού έτρεψεν εις επονείδιστον φυγήν τα στρατεύματα του Σουλτάνου την 1ην Νοεμβρίου 1821;
Πόσοι δεν αγνοούσιν τους ηρωϊκούς Αθηναίους οπλαρχηγούς, τον Ιωάννην Βλάχον, τον Νικόλαον Ζαχαρίτσαν, παίδας εκ των πρώτων κτηματικών οίκων; Πόσοι δεν αγνοούσιν τον γενναίον Νικόλαον Σαρρήν, τον Γεώργιον Σκουζέν, τον Γεώργιον Ψύλλαν, τον ήρωα αρχηγόν των Αθηνών, τον Παναγιώτη Κτενάν, υπό την ηγεσίαν του οποίου εκυριεύθη η Ακρόπολις μετά την ηρωϊκήν και φονικωτάτην κατάληψιν του Σερπεντζέ και των δύο πυλών του φρουρίου της 8.4.1822, παραδοθέντος τούτου εις τους πατέρας μας την 10.6.1822 και ο οποίος Κτενάς εύρε τον θάνατον βληθείς υπό κανονίου την στιγμήν ακριβώς που έρριπτε νικητήριον πυροβολισμόν διά την ένδοξον άλωσιν;
Πόσοι αγνοούσιν ακόμη τους Μάρτυρας της Επαναστάσεως ηρωϊκούς πατέρας μας Νικόλαον Δανίλην και Δημήτριον Λέκκαν, οπλαρχηγούς απ’ αρχής μέχρι τέλους του Αγώνος;».
Πρώτος Πρόεδρος
Και ο φωτισμένος εμπνευστής της ιδέας ιδρύσεως του «Συλλόγου των Αθηναίων», κατέληξε με τα εξής: «Υπό τοιαύτης από πολλών ετών ελαυνόμενος πατριωτικής ιδέας, μαζί δε και με άλλους Αθηναίους, τα αυτά φρονούντας θαρραλέως προέβημεν εις την οργάνωσιν της σημερινής συγκεντρώσεως διά να σας ανακοινώσωμεν τας απόψεις μας, ευελπιστούντες ότι άλλοι, κρείττονες ημών, θα έχωσι και άλλας ιδέας βελτίους και κρείττονας των ιδικών μας».
Ιωάννης Δημητρίου Λέκκας (1821-1908). Φωτογραφία από τις συλλογές του «Συλλόγου των Αθηναίων».
Και οι Αθηναίοι που πλημμύρισαν, όχι μονάχα την μεγάλη αίθουσα του Δημαρχείου, αλλά και τους διαδρόμους του εκείνη την ιστορική βραδιά αφού χειροκρότησαν θερμά τον συμπατριώτη τους και άκουσαν και πολλούς άλλους ρήτορες, διάλεξαν διά κοινής βοής, Πρόεδρο του Αθηναϊκού Συλλόγου τον σεβαστό υποστράτηγο Ιωάννη Δημητρίου Λέκκα (1821-1908) και Γενικό Γραμματέα τον Ευάγγελο Μουστάκα.
Κατόπιν, έκαναν την εκλογή προσωρινής δωδεκαμελούς Επιτροπής για τη σύνταξη του καταστατικού, το οποίο και ψηφίστηκε κατά την δεύτερη συνέλευση. Το πρώτο διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου αποτελούσαν, εκτός του Ι. Λέκκα και του αειμνήστου Μουστάκα, οι Θεοδόσιος Μπενιζέλος, Χρήστος Μαντζάκος, Σ. Κροκιδάς, Γ. Δέρβος, Αγγελος Κουτσογιάννης, Π. Παυλίδης, Γ. Βίμπος, Γ. Μίνως, Γ. Ρούφης, Δ. Βουζίκης, Ι. Λελούδας, Επ. Τρίμης, Ι. Καζαντζής και Άγγ. Ηλιάδης. Στην πρώτη εκείνη συγκέντρωση Αθηναίων, έλαβαν τον λόγο κι’ έδειξαν ξεχωριστή στοργή για τους σκοπούς του Συλλόγου, οι Αντ. Μπενιζέλος, Αλ. Βλάχος, Αντ. Κτενάς, Σπ. Σούγρας, Ιερ. Βλαχάκης και άλλοι.
Οι υπογράφοντες την πρώτη Συνεδρίαση του Συλλόγου.
Πολύμορφη δράση
Έτσι ξεκινούσε την πορεία του ο Σύλλογος ο οποίος εφέτος εορτάζει 130 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας και προσφοράς. Πρέπει να σημειωθεί ότι αρωγοί του Ευάγγελου Μουστάκα στο έργο του ήταν δύο ακόμη γηγενείς Αθηναίοι, ο δημοσιογράφος Σωτήριος Σκληρός και ο έμπορος Νικόλαος Παναγιωτάκης.
Ο «Αθηναϊκός Σύλλογος» -μετέπειτα «Σύλλογος των Αθηναίων»- όπως ήδη αναφέρθηκε, στεγάστηκε τότε προσωρινά σ’ ένα μαγαζί κάτω από το Δημαρχείο, που το πρόσφερε πρόθυμα για το σκοπό ο Δήμαρχος Αθηναίων Λάμπρος Καλλιφρονάς που ήταν και από τα πρώτα μέλη του Συλλόγου. Εξάλλου, σε έναν χρόνο από τότε, η έδρα του Συλλόγου μεταφέρθηκε στο αρχοντικό του Δημάρχου Λάμπρου Καλλιφρονά, κοντά στην Νέα Αγορά. Και άρχισε την πολύμορφη δράση του.
Στα χρόνια που πέρασαν τα πάντα άλλαξαν. Ωστόσο ο «Σύλλογος των Αθηναίων» παρέμεινε πιστός στις αρχές και τους σκοπούς του, υπηρετώντας την Πατρίδα και την Πόλη. Διαθέτοντας πλέον περίζηλες ιστορικές εγκαταστάσεις στην «ψυχή» της Πλάκας, διατηρώντας το «Αθηναϊκό Μουσείο» και το «Κοινωνικό Παράρτημα». Συμπλήρωσε δε την 130ετία του τιμώντας τον ιδρυτή με την απόδοση της ονομασίας «Ευάγγελου Μουστάκα» σε όμορο με τις εγκαταστάσεις του δρομίσκο της Πλάκας και ψηφιοποιώντας μεγάλο μέρος από τους θησαυρούς που έχει συγκεντρώσει.
Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Εστία» Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2025
