Το βράδυ της Τσικνοπέμπτης 20 Φεβρουαρίου 2025 ο «Σύλλογος των Αθηναίων» γλέντησε και «τσίκνισε» με αγαπημένα μέλη και φίλους στην παραδοσιακή ταβέρνα του «Καλοκαιρινού» στην Πλάκα. Συνεχίζοντας τη μακρόχρονη παράδοση η αίθουσα γέμισε με τραγούδι και χορό συνοδεία κρασιού και εκλεκτών εδεσμάτων! Ο Πρόεδρος Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς και το Δ.Σ. του «Συλλόγου των Αθηναίων» καλωσόρισαν τους παρευρισκόμενους και το γλέντι συνεχίστηκε με τον Τέρη Ιερεμία, τη μελωδική φωνή της Νικολέτας Κωνσταντάκη και τον Σταμάτη Τσαμαδό στο σαξόφωνο. Και του χρόνου!

Σημερινή σύναξη Παλαιών Αθηναίων στου «Καλοκαιρινού»

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Σήμερα, σε μία από τις εναπομείνασες παραδοσιακές ταβέρνες της Πλάκας, στου «Καλοκαιρινού», Αθηναίοι και Αθηναίες, μέλη του «Συλλόγου των Αθηναίων», θα «τσικνίσουν» συνεχίζοντας μία παράδοση περίπου ενός αιώνος! Μια παράδοση που ξεκίνησε την δεκαετία 1920 και συνεχίσθηκε επί πολλές δεκαετίες, με τους περισσότερους κατοίκους της πόλης, να έχουν παρευρεθεί σε εορτασμούς παλαιότερων εποχών στην παλαιότερη γειτονιά των Αθηνών.

Κυνήγι… ευωχίας

Ήδη, από τότε, η Αθήνα είχε αρχίσει να νοσταλγεί το παρελθόν της. Άφησε λοιπόν το φράκο, το ύφος, το γάντι, γύρισε την πλάτη στον μαιτρ που περίμενε με τα λουστρίνια σε ορθή γωνία και το κορμί αψόγα τσακισμένο στα δύο και την στάμπα του μειδιάματος στο πρόσωπο. Η τότε Αθήνα… ξίνισε τα μούτρα στην τζαζ και έδειχνε ενοχλημένη από τη βίαιη είσοδο της οκτακύλινδρης μηχανής στην καθημερινή ζωή της.

Ενοχλούνταν όσοι και όσες είχαν δει έναν περίεργο άνεμο να σαρώνει την απλότητα, την αυθεντικότητα, τον αγαθό νοικοκύρη, το συναίσθημα της ευγένειας και της αλληλεγγύης. Μια μεγάλη παρέα λοιπόν, καλλιτεχνών και λόγιων, αποφάσισαν να αναβιώσουν τις  Απόκριες των συμπαθητικών μπουλουκιών, της ευωχίας, της παρέας, των καλοπροαίρετων αστεϊσμών και των λαϊκών τραγουδιών. Ακόμη και ο «Τουρισμός» (αργότερα ΕΟΤ) βρέθηκε κοντά τους.

Πλακιώτικο χρώμα

«Ψυχή» εκείνης της προσπάθειας ήταν ο εκλεκτός Αθηναιογράφος και Τμηματάρχης του «Τουρισμού» Κώστας Δημητριάδης και κοντά του ο πραγματικός ιδρυτής του «ΕΟΤ», ο Κοκός (Κώστας) Μελάς. Έκαναν μια πραγματική σταυροφορία ή καλύτερα… ταβερνοφορία. Συμμετείχαν προσωπικότητες όπως ο μουσικοκριτικός Ι. Ψαρούδας, οι δημοσιογράφοι Β. Βεκιαρέλης και Θ. Καλογερίκος κ.ά[1]. Κοντά τους βεβαίως αρωγός και κινητήριος μοχλός ο «Σύλλογος των Αθηναίων». Η εκστρατεία αποφασίσθηκε να γίνει στην Πλάκα και στου Ψυρρή.

Τριγυρνούσαν λοιπόν στις Πλακιώτικες ταβέρνες και παρότρυναν τους ταβερνιάρηδες να τις διακοσμήσουν, να τις γεμίσουν με λουλούδια, στολίδια και εικόνες. Να φτιάξουν τα γνωστά μεζεδάκια και να ανοίξουν τα καλύτερα βαρέλια με την αθάνατη ρετσίνα. Τους έλεγαν η διακόσμησή τους να γίνει με βάση κιθάρες, καριοφίλια, Γενοβέφες για να παρουσιαστεί ένα πραγματικό λαϊκό, τοπικό, Πλακιώτικο χρώμα. Οι ταβερνιάρηδες όμως δίσταζαν διότι φοβούνταν μήπως χάσουν τα λεφτά τους.

Κέφι και… ροπαλιές

Εντέλει πείσθηκαν όλοι! Μπορεί να διατέθηκαν χρήματα αλλά κάτι καλό προέκυψε. Ήταν το απέραντο κέφι, ένας γενικός αποκριάτικος ξεσηκωμός που άφησε όσους όσοι συμμετείχαν ευχαριστημένους αφού απόλαυσαν ένα γενικό γλέντι που δεν είχε προηγούμενο. Σκαρώθηκε μάλιστα και το σχετικό τραγουδάκι: «Μέσα στης Πλάκας τα στενά / ξανά το γλέντι αρχινά / κι ανάβει και κορώνει / με τον παληό καλό σκοπό / θα γίνη χαλασμός πω-πω, / να ξεχαστούν οι πόνοι…».

Τον επίλογο στην πρώτη εκείνη περίοδο της Πλακιώτικης Αποκριάς στις ταβέρνες έγραψε μάλλον ο Σπύρος Μελάς, με το χρονογράφημα «Πλάκα» (1940). Μεταπολεμικά συνεχίσθηκε η παράδοση, στην αρχή διστακτικά και αργότερα με την ίδια ορμή. Μέχρι που έφθασε στη δεκαετία 1970-80 με τις… ροπαλιές και την σταδιακή αποδόμηση της γραφικότητας και της αυθεντίας.

Αθ. Κανελλόπουλος – Κ. Τσάτσος!

Από την δεκαετία όμως του 1960 μία ταβέρνα δημιουργήθηκε έτσι όπως την ήθελε ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος όταν έγραφε ότι έπρεπε να είναι χωρίς θορύβους, «καμμία καμπαρεδίστικη εμφάνισις, πλήρης έλλειψη ντιζέζ, σιγανές μελωδίες, φτηνές τομές, ζέστη στο σύνολο, πελάτες και πελάτισσες που τραγουδούν και λέγουν ένα ανέκδοτο, όχι ρεμπέτικα, φωνές και σπασίματα»[2]. Με το θέμα όμως ασχολήθηκε την ίδια εποχή και ο Πλακιώτης Κωνσταντίνος Τσάτσος.

Τότε (1960) ήταν Υπουργός Προεδρίας.  Φιλοδοξούσε «να κατασκευάση εις την καρδιάν της Πλάκας, διά πρότυπον ταβέρναν ως και διά τον Σύλλογον των Αθηναίων, ένα ακίνητον παλαιοαθηναϊκόν, εξαιρετικής κατασκευής και ιδιοτύπου αισθητικής εμφανίσεως, ώστε τούτο να αποτελέση κόσμημα δια την συνοικίαν ταύτην». Κάπως έτσι ιδρύθηκε η ταβέρνα, όπου σήμερα ο «Σύλλογος των Αθηναίων» και τα μέλη του θα συνεχίσουν την παράδοση τσικνίζοντας. Ένα επόμενο σημείωμά μας θα αφιερώσουμε στην ιστορική αυτή ταβέρνα.

Πρώτη δημοσίευση: Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2025

Το Σάββατο 8 Φεβρουαρίου είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε στον «Σύλλογο των Αθηναίων» την εορταστική εκδήλωση κοπής της πίττας του «Συλλόγου των Φίλων του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών» για το 2025. Η εκδήλωση ξεκίνησε με τον χαιρετισμό της Προέδρου του Δ.Σ. του «Συλλόγου των Φίλων του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών», κυρίας Έφης Θ. Σπυροπούλου, η οποία αναφέρθηκε στην άριστη συνεργασία των δύο Συλλόγων και προλόγισε τον Πρόεδρο του «Συλλόγου των Αθηναίων» κ. Ελευθέριο Γ. Σκιαδά. Ο Πρόεδρος, Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς χαιρέτισε τους παρευρισκόμενους και  παρέδωσε ομιλία με θέμα: «Το έθιμο της ομαδικής μετακόμισης κάθε 1η Σεπτεμβρίου και το real estate από τα χρόνια του βασιλιά Όθωνα» με αφορμή το νέο ομώνυμο βιβλίο του από τις Εκδόσεις του «Συλλόγου των Αθηναίων». Η γιορτή συνοδεύτηκε μουσικά από τον πιανίστα κ. Φρίξο Μόρτζο και συνεχίστηκε με γεύμα και την καθιερωμένη Κοπή της Πίττας με κλήρωση πολλών και ξεχωριστών δώρων! Και του χρόνου!

Το απόγευμα του Σαββάτου, 25 Ιανουαρίου 2025, η αίθουσα του «Συλλόγου των Αθηναίων» γέμισε από χαμόγελα, παράδοση και ενθουσιασμό, καθώς πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη Κοπή της Βασιλόπιττας, συνοδευόμενη από τη βράβευση των αριστούχων μαθητών. Μια ζεστή και γεμάτη συγκίνηση εκδήλωση που τίμησαν με την παρουσία τους διακεκριμένοι καλεσμένοι και μέλη του Συλλόγου.

Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους, ξεχώρισαν ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και μέλος του «Συλλόγου των Αθηναίων», κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, κ. Βασίλειος Καπερνάρος, ο κ. Κώστας Μπακογιάννης, καθώς και πλήθος μελών και φίλων του Συλλόγου, που ήρθαν να μοιραστούν αυτή την ξεχωριστή βραδιά.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, κυρού Αναστασίου, τιμώντας τον με ευλάβεια. Αμέσως μετά, ο πατέρας Ισίδωρος, Ιερέας του Ιερού Ναού της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ευλόγησε τη Βασιλόπιττα, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου στάθηκε στο πλευρό του, δίνοντας το παράδειγμα της ενότητας και της συνέχειας των παραδόσεων.

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου, κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς, απηύθυνε θερμό χαιρετισμό, γεμάτο αισιοδοξία για το μέλλον, ανακοινώνοντας τα φιλόδοξα σχέδια του Συλλόγου και προαναγγέλλοντας τις επετειακές εκδηλώσεις για τα 130 χρόνια λειτουργίας του. Με τον ενθουσιασμό του, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Τα καλύτερα έρχονται! Ο ‘Σύλλογος των Αθηναίων’ θα παραμείνει φάρος πολιτισμού, μνήμης και δημιουργίας για τις επόμενες γενιές».

Στο βήμα ακολούθησε ο Πρόεδρος της Βουλής, κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος, μέσα σε χειροκροτήματα, εξέφρασε την υπερηφάνειά του για το έργο του Συλλόγου, ενώ ο κ. Κώστας Μπακογιάννης και ο κ. Βασίλειος Καπερνάρος αναφέρθηκαν στη σημασία της επιβράβευσης των αριστούχων μαθητών, τονίζοντας ότι η αριστεία είναι θεμέλιο για το μέλλον της κοινωνίας μας.

Η βραδιά είχε ιδιαίτερη λάμψη καθώς, μετά την Κοπή της Βασιλόπιττας, η μουσική του πιανίστα κ. Φρίξου Μόρτζου πλημμύρισε την αίθουσα, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα ζεστή και εορταστική. Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης ήταν αφιερωμένο στη βράβευση των αριστούχων μαθητών και μαθητριών, που έλαβαν τον Έπαινο Αριστείας του Συλλόγου, χρηματικό ποσό, ευγενική δωρεά της κ. Μαρί Νέζερ, καθώς και δωροεπιταγές από τα καταστήματα Hondos Center, προσφορά του κ. Νικόλαου Χόντου, ο οποίος στέκεται πάντα αρωγός στο έργο του Συλλόγου.

Τα βραβεία απένειμαν προσωπικότητες όπως ο κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ο κ. Κώστας Μπακογιάννης, ο κ. Βασίλειος Καπερνάρος, οι Αντιπρόεδροι του Συλλόγου, κ. Δημήτριος Τούκας και κ. Ναπολέων Νέζερ, και φυσικά ο Πρόεδρος, κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς. Η ανάγνωση των ονομάτων από τον Γενικό Γραμματέα, κ. Εμμανουήλ Καρανίκα, προκάλεσε συγκίνηση και υπερηφάνεια, αποδεικνύοντας πως η νέα γενιά του Συλλόγου βαδίζει με αξίες και οράματα.

Η βραδιά έκλεισε με την κλήρωση των φλουριών στους τυχερούς, που έλαβαν όμορφα γούρια προσφορά του «Συλλόγου των Αθηναίων», ενώ οι παρευρισκόμενοι αντάλλαξαν ευχές για μια δημιουργική χρονιά γεμάτη υγεία και επιτυχίες. Ήταν μια εκδήλωση που απέδειξε, για ακόμη μια φορά, πως ο «Σύλλογος των Αθηναίων» παραμένει ένας ζωντανός πυρήνας πολιτισμού και παράδοσης στην καρδιά της Αθήνας.

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της ΕΔΑΒυΤ, την Τρίτη 21-01-2025 έχει προγραμματισθεί η ομιλία της πρώην καθηγήτριας της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του ΕΜΠ, κας Φίλη Χριστίνας, Δρος Μαθηματικού, με θέμα: «Τα Ludi Matematici του Alberti και η Αρχαιοελληνική κληρονομιά». Η εκδήλωση θα λάβει χώρα  στην αίθουσα του  «Συλλόγου των Αθηναίων» επί της οδού Κέκροπος 10, 10558 Πλάκα, στην Αθήνα, με ώρα έναρξης 18:30.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Ο Leon Battista Alberti (1402-1472) χαρακτηριστική περίπτωση homo universalis, βαθύς γνώστης της αρχαιοελληνικής κληρονομιάς, αλλά και της ελληνικής γλώσσας, στην πραγματεία του Ludi Matematici (c.1450μ.Χ.), αφιερωμένη στον μαρκήσιο Meliaduso d’ Este, παρουσιάζει πολλές μαθηματικές εφαρμογές στην Αρχιτεκτονική, στη Μηχανική, στην Τοπογραφία και στη Ναυσιπλοΐα. Η ομιλία θα επικεντρωθεί σε τρία προβλήματα: της μέτρησης του χρόνου, της απόστασης, καθώς και το γνωστό πρόβλημα του στέμματος του Ιέρωνος. Προβλήματα, τα οποία φανερά παραπέμπουν στο υδραυλικό ρολόι του Κτησίβιου, στο οδόμετρο του ‘Ηρωνος και στην αποκάλυψη της απάτης του χρυσοχόου από τον Αρχιμήδη.

Την Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου 2024 ο «Σύλλογος των Αθηναίων» είχε την τιμή να φιλοξενήσει στις ιστορικές εγκαταστάσεις του στην Πλάκα την Τελετή Αναγόρευσης της Α.Μ. του Αρχιεπισκόπου Νέας Ιουστινιανής και Πάσης Κύπρου κ.κ. Γεωργίου σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Διοίκησης Τουρισμού της Σχολής Διοικητικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Ο Πρόεδρος του «Συλλόγου των Αθηναίων» και Επίτιμος Διδάκτορας του ΠΑΔΑ, κ. Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς απένειμε στον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και Πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιο, το Χρυσούν Μετάλλιο του Συλλόγου των Αθηναίων. Ο κ Σκιαδάς ανέγνωσε την απόφαση του Δ.Σ. να απονείμει ομοφώνως το Χρυσούν Μετάλλιο του Συλλόγου των Αθηναίων, ως ελάχιστο δείγμα Τιμής και Σεβασμού στον πεφωτισμένο Ποιμενάρχη και απευθυνόμενος στον Αρχιεπίσκοπο ανέφερε: «Παρακαλούμε δε, από τούδε και στο εξής, να θεωρείτε πως σε αυτή την ιστορική γωνιά της Αθηναϊκής γης, που κάποτε στέγασε αγωνιστές της Εθνεγερσίας του 1821, υπάρχει ένας Θρόνος για την Μακαριότητά σας. Αναμένουμε την ευλογία σας, μέσω της οποίας θα φωτισθούν οι ψυχές όλων μας και θα ενισχυθούν οι δεσμοί που μας ενώνουν ως Έλληνες και Ορθοδόξους.» Το μετάλλιο παρέδωσαν ο Γενικός Γραμματέας, κ. Εμμανουήλ Καρανίκας, η Πρόεδρος του Μεροπείου Φιλανθρωπικού Σωματείου κ. Έλια Θανογιάννη και ο κ. Άδωνις Κύρου.

Επίσης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου των Αθηναίων χαρακτήρισε την απόφαση αναγόρευσης σε Επίτιμο Διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου ως πλήρη υψηλών εθνικών και πνευματικών μηνυμάτων, υπογραμμίζοντας ότι «Η παρουσία σας στην Αθήνα, την κοιτίδα του Πολιτισμού και της Δημοκρατίας, αποτελεί για εμάς μία υπενθύμιση της κοινής μας αποστολής να διατηρήσουμε ζωντανά τα ιδανικά που ενώνουν τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία.»

Στην προσφώνησή του, ο Πρύτανης του ΠΑΔΑ, Καθηγητής Παναγιώτης Ε. Καλδής χαρακτήρισε τον τιμώμενο ως ξεχωριστό πνευματικό ηγέτη του Ελληνισμού, με στιβαρή θεολογική, επιστημονική και κοινωνική συγκρότηση, που ακτινοβολεί με τους αγώνες του για την υπεράσπιση της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, εκφράζοντας την ιδιαίτερη συγκίνησή του για την αποδοχή της τιμητικής διάκρισης του Πανεπιστημίου από τον ίδιο, καθώς αφορά έναν διαχρονικό φίλο τόσο του ιδίου όσο και του Πανεπιστημίου.

Ο Κοσμήτορας της Σχολής Διοικητικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του ΠΑΔΑ, Καθηγητής Γεώργιος Πιερράκος, αναφερόμενος στην απόδοση της τιμητικής διάκρισης εκ μέρους του Τμήματος Τουρισμού της Σχολής Διοικητικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του ΠΑΔΑ, επεσήμανε ότι «η Σχολή μας, που έχει ως αποστολή την προαγωγή της επιστήμης, της καινοτομίας και της κοινωνικής ευθύνης, βλέπει στο πρόσωπο του Μακαριωτάτου ένα φωτεινό φάρο αξιών και ηθικής. Το παράδειγμά του μας εμπνέει να καλλιεργούμε όχι μόνο τη γνώση αλλά και το ήθος, να ενισχύσουμε τη σύνδεση της επιστήμης με την κοινωνία και να αναλαμβάνουμε ενεργή, μαχητική δράση στην προώθηση της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ειρήνης.»

Στην προσφώνησή της για την απονομή του τίτλου του Επίτιμου Διδάκτορα του Τμήματος Διοίκησης Τουρισμού, της Σχολής Διοικητικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του ΠΑΔΑ, η Πρόεδρος του Τμήματος Διοίκησης Τουρισμού του ΠΑΔΑ, Καθηγήτρια Αικατερίνα Κικίλια χαρακτήρισε ως αξιοθαύμαστη την πορεία που έχει διαγράψει ως θεολόγος, επιστήμονας και πνευματικός ηγέτης, ενσαρκώνοντας την αφοσίωση στις αρχές της δικαιοσύνης, της αγάπης και της προσφοράς προς την κοινωνία, τονίζοντας ότι η παρουσία του εμπνέει τα Μέλη του Τμήματος να προαγάγουν με υπευθυνότητα και όραμα την επιστήμη της διοίκησης του τουρισμού.

Το έργο του τιμώμενου στην εκκλησία, στον Ελληνισμό, στην κοινωνία και στην εκπαίδευση παρουσίασε η κ. Πολυξένη Μοίρα, Καθηγήτρια του Τμήματος Διοίκησης Τουρισμού του ΠΑΔΑ, και σε ό,τι αφορά τη δράση του στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι «Αποκορύφωμα της αγωνιστικής του στάσης υπήρξε η καταγγελία κατά της Τουρκίας ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, που οδήγησε στην ιστορική καταδίκη της Τουρκίας για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο. Ήταν η πρώτη φορά που το Συμβούλιο της Ευρώπης, με την με αριθμό 507/3.2.94 απόφασή του, καταδίκασε, την Τουρκία για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο και της επέβαλε χρηματικό πρόστιμο.»

Στην αντιφώνησή του ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Γεωργίου, ανέλυσε την καταλυτική συμβολή της Παιδείας και της Θρησκείας στη διάσωση και στην περιφρούρηση της ταυτότητας και της συνείδησης του Ελληνισμού, ενώ σε ό,τι αφορά τη σχέση του με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (με το οποίο το 2021 συνυπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας για την ανάδειξη και τη συντήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Μητροπόλεως Πάφου) σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι «Αισθάνομαι ότι η τιμή αυτή μεγαλώνει ακόμη περισσότερο, επειδή προέρχεται από το τρίτο μεγαλύτερο σε αριθμό φοιτητών Πανεπιστήμιο της Ελλάδος. Κι είναι με χαρά που πληροφορήθηκα ότι στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής λειτουργούν έξι Σχολές, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων και ότι σ΄ αυτές φοιτούν πέραν των 60 χιλιάδων φοιτητών. Διάπυρες οι ευχές μου προς τον Θεό για την ευόδωση των εκπαιδευτικών οραματισμών του Πανεπιστημίου σας και για την πραγμάτωση των στόχων ενός εκάστου φοιτητή, διότι στα πρόσωπά τους ενσαρκώνονται οι ελπίδες μας για το μέλλον του Έθνους. Ίσως η έννοια του Τουρισμού να έχει για πολλούς ένα εκκοσμικευμένο περιεχόμενο που να προκαλεί ερωτηματικά και ενστάσεις ως προς τη συνάφεια της αποδιδομένης σήμερα τιμής προς το πρόσωπο του αποδέκτη, ενός εκκλησιαστικού προσώπου. Θεωρώ μιαν τέτοια ένσταση χωρίς βάθος τόσο από ουσιαστικής απόψεως όσο και ιστορικώς. Στον Χριστιανισμό κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, μακράν της αμαρτίας, ευλογείται από τον Θεό και εξαγιάζεται. Ο Χριστός με την ενανθρώπησή του ανέλαβε τον όλο άνθρωπο, όλες τις ανάγκες και όλες τις δραστηριότητές του. Μια επίσκεψη τουριστικού χαρακτήρα για γνωριμία ξένων τόπων ή για υγιή αναψυχή, δεν βρίσκεται αντίθετη προς τη ζωή ενός θρησκευόμενου ανθρώπου. Ιστορικώς, εξάλλου, έχουμε πολύ νωρίς περιγραφές θρησκευτικών περιηγήσεων με τις οποίες εμορφώνονταν αλλά και εκαλλιεργούνταν θρησκευτικά οι άνθρωποι που δεν είχαν τα μέσα για προσωπική επίσκεψη σε κάποια μέρη. …Το ιστορικό αυτό υπόβαθρο καθώς και η τεχνολογική και οικονομική πρόοδος βοήθησαν σήμερα τόσο διεθνώς όσο και στον τόπο μας στην ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού.»

Μετά το πέρας της τελετής παρατέθηκε τιμητικό δείπνο στους παρευρισκόμενους από τον «Σύλλογο των Αθηναίων».

Στην τελετή παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Υγείας, κ. Μάριος Θεμιστοκλέους ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, Γιάννης Κατσαρός, ο Επίσκοπος Θεσπιών Παύλος, ο Μορφωτικός Ακόλουθος της Πρεσβείας της Κύπρου, κ. Λούκας Ξενοφώντος, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς Καθηγητής Μιχαήλ Σφακιανάκης, έγκριτοι Καθηγητές καθώς και τα μέλη του Δ.Σ. του «Συλλόγου των Αθηναίων», η Πρόεδρος του Μεροπείου Φιλανθρωπικού Σωματείου κ. Έλια Θανογιάννη και ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κυπριακών Οργανώσεων Ελλάδος κ. Γεώργιος Συλλούρης.

Την Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2024 πραγματοποιήθηκε σε εορταστικό κλίμα η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Προέδρου κ. Ελευθέριου Γ. Σκιαδά με τίτλο: «ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ. Το έθιμο της ομαδικής μετακόμισης κάθε 1η Σεπτεμβρίου και το real estate από τα χρόνια του βασιλιά Όθωνα». Η Αίθουσα του «Συλλόγου των Αθηναίων» γέμισε με μέλη, φίλους και εκλεκτούς προσκεκλημένους που ήρθαν να τιμήσουν τον συγγραφέα και να μιλήσουν για το νέο του έργο.

Στον εναρκτήριο χαιρετισμό του ο Πρόεδρος και συγγραφέας κ. Ελευθέριος Σκιαδάς έκανε λόγο για τριπλή γιορτή. Πρώτα θρησκευτική, λόγω των Χριστουγέννων. Κατόπιν εθνική, αφού συμπληρώνονται 190 χρόνια από τότε που η Αθήνα κατέστη τοις πράγμασι Πρωτεύουσα και Βασιλική Καθέδρα του Ελληνικού Βασιλείου και τέλος τοπική αφού επίσης παρήλθαν 190 χρόνια από την ίδρυση του Δήμου Αθηναίων (1834-2024). Η ουσία των τριών αυτών εορταστικών επετείων απεικονίζεται και στην έκδοση που παρουσιάστηκε και συνοδεύτηκε από χριστουγεννιάτικα ακούσματα, με τον κ. Φρίξο Μόρτζο, στο πιάνο και την κ. Γεωργία Τσολάκη στο βιολί.

Ο Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής και Διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διαχείριση Γης & Real Estate», κ. Γεώργιος Χλούπης ανέδειξε τη σημασία της παραγωγής υλικού στο συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο μέσα από αναμφισβήτητες πηγές για τους μελλοντικούς επιστήμονες.

Ο αρχιτέκτονας και διδάκτωρ αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Καθηγητής Παναγιώτης Πάγκαλος επεσήμανε στον χαιρετισμό του την αξία της πρωτογενούς έρευνας που αποτελεί τη βάση του βιβλίου και επεσήμανε ως συμπέρασμα ότι η Αθήνα προσέφερε και θα συνεχίσει να προσφέρει την ελπίδα για μία καλύτερη ζωή.

Εν συνεχεία, χαιρετισμό απηύθυνε ο κ. Νικήτας Κακλαμάνης τονίζοντας την αγάπη του συγγραφέα για την πόλη των Αθηνών καθώς και την ικανότητά του να συνδέει αρμονικά την ιστορία με το σήμερα.

Για την προσφορά του κ. Ελευθέριου Σκιαδά στην πόλη μίλησε ο κ. Κώστας Μπακογιάννης επισημαίνοντας τον καταλυτικό του ρόλο στην ίδρυση του Μορφωτικού Ιδρύματος του Δήμου Αθηναίων, αναφερόμενος και στην δωρεά του ακινήτου που θα στεγαστεί, από τον Καθηγητή κ. Μάνο Μπίρη.

Βασικοί ομιλητές, δύο εμβληματικές προσωπικότητες για την Αθήνα. Ο Καθηγητής κ. Μπίρης σε μία εκτενή αναφορά για τη νέα έκδοση τόνισε ότι πρόκειται για ένα θησαύρισμα αμέτρητων πηγών από άρθρα, χρονογραφήματα και σκίτσα των διασημότερων δημοσιογράφων και σκιτσογράφων του 19ου αιώνα. Ενώ ανέδειξε την άρρηκτη σύνδεση του φαινομένου με τα κοινωνικοοικονομικά πλαίσια καθώς και την ανάγκη του ανθρώπου να αλλάζει περιβάλλον και αναζητά πάντα κάτι καλύτερο.

Ο Δημοσιογράφος και Αθηναιογράφος κ. Νίκος Βατόπουλος, με ποιητικό τρόπο ανέφερε πως το νέο βιβλίο διαστέλλει το βλέμμα μας και είναι ευρύτερο του θέματος που αναδεικνύει αποτελώντας μια κοινωνιολογική ανατομία στην οποία διαφαίνεται όλη η μεταμόρφωση και η εξέλιξη της Αθήνας.

Τέλος, ο συγγραφέας κ. Ελευθέριος Σκιαδάς αναφέρθηκε στην δυνατότητα που παρέχει η τεχνολογία να συνοδεύεται η έκδοση από πλήθος χρονογραφημάτων που μπορεί να εντοπίσει κανείς στην ιστοσελίδα www.taathinaika.gr μέσα από QR Code που περιλαμβάνεται στο βιβλίο.

Το συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε η Μουσειολόγος του Αθηναϊκού Μουσείου κ. Έλενα Γκοτσίνα.

Η εκδήλωση έκλεισε με όμορφες μελωδίες και το καθιερωμένο χριστουγεννιάτικο κέρασμα του «Συλλόγου των Αθηναίων».

Λίγα λόγια για την έκδοση:

Ο έμπειρος και πολυγραφέστατος δημοσιογράφος και δεινός Αθηναιογράφος Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς, έχοντας παρουσιάσει δεκάδες μελέτες και εκδόσεις, οι περισσότερες με επίκεντρο την Αθήνα, επίλεξε έναν πρωτοποριακό τρόπο για να παρουσιάσει τη γέννηση και την εξέλιξη της νέας πρωτεύουσας. Εξετάζοντας μία πτυχή της που είναι η κατοικία, το σπίτι, η αυλή και η αξία της γης, στοιχεία λίαν επίκαιρα και στην εποχή μας αφού αποκαλύπτει τους μηχανισμούς του λεγόμενου real estate. Πτυχές άγνωστες οι οποίες φέρνουν στο φως τον τρόπο που αντέδρασε η ελληνική κοινωνία δημιουργώντας ένα μοναδικό έθιμο.

Παρουσιάζει ένα έθιμο, μια μαζική ετήσια γιορτή, που μεταμόρφωνε την πόλη κάθε 1η Σεπτεμβρίου. Η Αθήνα, η ελληνική πρωτεύουσα μετατρεπόταν σε ένα απέραντο θέατρο, με κάρα, αμάξια και πεζούς να μεταφέρουν οικοσκευές, κατοικίδια, και όνειρα από γειτονιά σε γειτονιά. Μοναδικές ιστορίες, γραφικότητα, ανθρωπιά και ζωντάνια. Μια ξεχασμένη αλλά συναρπαστική πτυχή της ιστορίας της Αθήνας, ταξιδεύει τον αναγνώστη στα γραφικά σοκάκια, στις παραδόσεις και τη ζωή της πόλης, τόσο πριν όσο και μετά την μετατροπή της σε μεγαλούπολη.

Ξεναγοί στο όμορφο αυτό ταξίδι δεκάδες γνωστοί άνθρωποι του πνεύματος όπως οι Γρηγόριος Ξενόπουλος, Κωστής Παλαμάς, Στρατής Μυριβήλης, Παύλος Νιρβάνας, Γεώργιος Δροσίνης, Σωτήρης Σκίπης, Δημήτρης Ψαθάς και πολλοί ακόμη. Παρουσιάζοντας, σχολιάζοντας, σατιρίζοντας και παράγοντας λογοτεχνικά, λαογραφικά και ιστορικά κείμενα, ζωντανεύουν την εποχή κατά την οποία η μετοίκηση δεν ήταν μόνον ανάγκη, αλλά και κοινωνικό γεγονός. Η σπιτονοικοκυρά, ο μικρόκοσμος της αυλής και της γειτονιάς, τα μέσα μεταφοράς, η καθημερινότητα και οι ειδικές συνθήκες που επικράτησαν όταν η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα και συνδέθηκε με τα ζητήματα εκμετάλλευσης της γης.

Το έθιμο της ομαδικής μετοικεσίας ήταν γέννημα της ανάγκης και προβάλει το διαχρονικό ζήτημα της στέγης, το οποίο μέσω πλήθους θεσμικών εξελίξεων (υποθηκοφυλακεία, ενοικιοστάσιο κ.ά.) έφθασε να μας απασχολεί με άλλη μορφή αλλά με το ίδιο περιεχόμενο μέχρι σήμερα. Ο αναγνώστης θα ανακαλύψει την Αθήνα που δεν γνώρισε, με τρόπο τεκμηριωμένο, προσιτό και συναρπαστικό, ο οποίος φωτίζει τις κοινωνικο-οικονομικές και πολιτιστικές διαστάσεις του φαινομένου της «Αθηναϊκής Μετοικεσίας». Η μικρή το δέμας αυτή έκδοση δεν είναι μόνο μια πύλη στο παρελθόν, αλλά και πηγή έμπνευσης για μελλοντικές έρευνες.

ΒΡΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΟ ΑΘΗΝΑΪΚΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΣΤΟ ΤΗΛ. 210 32 32 021