Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για τα Γλυπτά του Παρθενώνος προσέφυγε ο ιστορικός «Σύλλογος των Αθηναίων», ο οποίος συμπληρώνει εφέτος 120 χρόνια λειτουργίας (1895-2015). Οι γηγενείς της πρωτεύουσας προβάλλουν το σύνολο των παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους επί των πολιτισμικών θησαυρών της πόλεώς τους, τους οποίους ο Απόστολος Παύλος χαρακτήρισε «Σεβάσματα των Αθηναίων». Πρόκειται, εξάλλου, περί της μοναδικής παγκοσμίως περιπτώσεως συλήσεως κηρυγμένου από την UNESCO μνημείου οικουμενικής κληρονομιάς (1987) από το οποίο αφαιρέθηκαν δομικά στοιχεία του, όπως είναι οι μετόπες και τα γλυπτά του Παρθενώνος.
Στους σκοπούς του «Συλλόγου των Αθηναίων», όπως αναφέρονται στο Καταστατικό του, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνεται ειδικότερα «η φροντίς διασώσεως και συντηρήσεως των με την ιστορία των Αθηνών συνδεομένων μνημείων, έργων τέχνης κ.λ.π.». Στα ιδρυτικά του μέλη περιλαμβάνονταν οι απόγονοι των Αθηναίων, οι οποίοι αντιστάθηκαν στην σύληση του Παρθενώνος από τον λόρδο Έλγιν. Εξάλλου, από τις πρώτες ενέργειες του Συλλόγου ήταν εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το έτος 1896 για την απελευθέρωση της Ακροπόλεως από τους Τούρκους και στην οποία ο Αντιπρόεδρός του Καθηγητής Θεοδόσιος Μπενιζέλος (1821-1900) ανέφερε ότι ο Παρθενώνας ήταν τόπος καθημερινής λατρείας, ιερό των ιερών, αγαθό ζωής για τους προγόνους και ότι οι Αθηναίοι αντιστάθηκαν στην σύληση των σωζόμενων αγαλμάτων της Ακροπόλεως από τον Έλγιν.
Ο Παρθενώνας αποτελεί το απόλυτο σύμβολο των Αθηνών, της Ελλάδος αλλά και το πιο σεβάσμιο του Δυτικού Πολιτισμού. Η παράνομη απογύμνωσή του από τα δομικά του στοιχεία, από το 1801 έως το 1808, κατ’ εντολήν του λόρδου Έλγιν, αρχικά τότε Πρέσβεως του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κωνσταντινούπολη και, στην συνέχεια, η στήριξη και σύμπραξη στην μεταφορά τους στην Αγγλία επισήμως από το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η από τότε διαχρονική άρνηση επιστροφής τους, αποτελεί, για μία χώρα που ανήκει στον πολιτισμό αυτό, ηθικό θέμα με νομικές διαστάσεις.
Ενδεικτική της στάσεως αυτής του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν η τελική άρνησή του να προσέλθει σε διαδικασία διαμεσολαβήσεως, στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Προώθηση της Επιστροφής Πολιτισμικών Αγαθών στην Χώρα Προελεύσεως. Στην από 26 Μαρτίου 2015 κοινή απάντηση προς την UNESCO του Βρετανικού Υπουργείου Πολιτισμού & Ψηφιακής Οικονομίας και του Βρετανικού Υπουργείου για την Ευρώπη, ανακοινώθηκε η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να μην προσέλθει στην διαδικασία διαμεσολαβήσεως για την επίλυση της διαφοράς, που αφορά στα Γλυπτά του Παρθενώνος, τα οποία βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Στην απάντηση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι τα Γλυπτά «αποκτήθηκαν νόμιμα από τον Λόρδο Έλγιν σύμφωνα με τους τότε ισχύοντες νόμους» και ότι υφίσταται ιδιοκτησιακό δικαίωμα του Βρετανικού Μουσείου από την αγορά τους.
Όταν το Δ.Σ. του Συλλόγου ενημερώθηκε για την αρνητική αυτή απάντηση, έλαβε την πρωτοβουλία και απόφαση να προσφύγει εντός της 6μηνης προθεσμίας, ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ενώπιον του ΕΔΔΑ, ανεξάρτητα από τις τυχόν σχετικές νομικές ενέργειες της Ελληνικής Δημοκρατίας. Σε κάθε περίπτωση, η δυνατότητα της Ελληνικής Δημοκρατίας για διακρατική προσφυγή σχετικά με το θέμα αυτό, παραμένει ανοικτή.
Η προσφυγή του Συλλόγου, η οποία έχει ήδη λάβει αριθμό 48259/15 στη Γραμματεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, στρέφεται κατά της αποφάσεως του Ηνωμένου Βασιλείου για την διακράτηση των Γλυπτών, διότι, σύμφωνα με τα Άρθρα 8,9,10,13 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου αυτής:
- Παραβιάζει την υποχρέωση σεβασμού της πολιτισμικής ταυτότητος, ως διάσταση του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής ζωής.
- Παραβιάζει το δικαίωμα σεβασμού της πολιτισμικής συνειδήσεως.
- Παραβιάζει το δικαίωμα προσβάσεως στην πολιτισμική πληροφόρηση, ως ειδικότερη διάσταση της ελευθερίας της εκφράσεως.
- Παραβιάζει το δικαίωμα σε αποτελεσματικό ένδικο μέσο, και
- Παραβιάζει τα δικαιώματα απολαύσεως του μνημείου ως ενιαίου και αδιαίρετου κοινόχρηστου αγαθού.
Ο «Σύλλογος των Αθηναίων» αποβλέποντας στην ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης και στην απονομή δικαίου, ευελπιστεί ότι θα επικρατήσει η αλήθεια, θα αποκατασταθεί το μνημείο και θα λάμψουν η ιστορία και η παράδοση επ’ αγαθώ της ανθρωπότητος. Διότι τα Γλυπτά του Παρθενώνος εκπροσωπούν πανανθρώπινες αξίες, με τις οποίες θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν τον πολιτισμένο κόσμο από την Αττική γη που τις γέννησε.
APPEAL OF THE «ATHENIANS’ ASSOCIATION» BEFORE THE EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS FOR THE ACROPOLIS SCULPTURES
The historical “Athenians’ Association” (Syllogos ton Athinaion), which celebrated 120 years of existence this year (1895-2015), instituted proceedings at the European Court of Human Rights against the United Kingdom regarding the Acropolis Sculptures. The natives of the Greek capital set out the array of violations to their human rights regarding the cultural treasures of their city, characterised by Paul the Apostle as the «devotions of the Athenians». Indeed, this is the sole case worldwide of a UNESCO World Heritage Monument (1987) being despoiled through the removal of structural elements, such as the metopes and sculptures of the Parthenon.
Among the statutory objectives of the “Athenians’ Association”, special mention is made to “the making provision for the preservation and conservation of the monuments, works of art, etc., linked to the history of Athens”. Its founding members comprised descendants of the Athenians who stood up against the despoilment of the Parthenon by Lord Elgin. Besides, one of the very first actions undertaken by the Association was an event organised in 1896 to commemorate the liberation of the Acropolis from the Ottoman Turks and during which its deputy chairman, professor Theodossios Benizelos (1821-1900) mentioned that the Parthenon was a place of daily worship, the holy of holies, a life good for our ancestors and that the Athenians strongly protested against the despoilment of the Acropolis’ extant statues by Elgin.
The Parthenon constitutes the absolute symbol of Athens, of Greece, but also one of the most venerated of western civilization. The illegal stripping of its structural elements, between 1801 and 1808, initially by order of Lord Elgin (then Ambassador of Britain in Constantinople) and, following this, with the support and collaboration for their transportation to England by the United Kingdom officially, as well as the ever-constant refusal since then to return them, constitutes, for a country belonging to this civilization, a moral issue with legal dimensions.
The United Kingdom’s most recent refusal to participate in a mediation procedure, within the framework of UNESCO’s Intergovernmental Committee for Promoting the Return of Cultural Property to its Countries of Origin or its Restitution in case of Illicit Appropriation, is indicative of this stance. In the joint response dated 26th March 2015 addressed to UNESCO, the British Minister of State for Culture and the Digital Economy and the British Minister of State for Europe announced the United Kingdom’s decision not to attend the mediation procedure for resolving the difference concerning the Parthenon Sculptures, which are in the British Museum. This letter mentions, among others, that the Sculptures “were legally acquired by Lord Elgin according to the then prevailing laws” and that the British Museum has a proprietary right as it purchased them.
When informed of this negative answer, the Association’s Board took the initiative and decision, as a legal person governed by private law, to lodge an appeal within the 6-month deadline before the European Court of Human Rights, independently of any relevant legal actions taken by the Hellenic Republic. In any case, the possibility of the Hellenic Republic’s recourse to interstate litigation on this issue remains open.
The Association’s appeal, already filed with the Secretariat of the European Court under application number 48259/15, contests the United Kingdom’s decision to retain the Sculptures, as, according to Articles 8, 9, 10 and 13 of the European Convention on Human Rights and Article 1 of its First Additional Protocol, there is:
- Violation of the cultural identity as an aspect of “the right to respect for private life” (Article 8 of ECHR);
- Violation of the cultural identity as an aspect of “the freedom of conscience” (Article 9 of ECHR);
- Violation of the right to access to cultural information, as an aspect of “the freedom of expression” (Article 10 of ECHR);
- Violation of the “right to an effective remedy” (Article 13 of ECHR); and
- Violation of the right to property, in the sense of integral public access to the monument (Article 1 of the Additional Protocol to ECHR).
The “Athenians’ Association” aspiring to raise international public awareness and to have justice rendered , hopes that the truth will prevail, that the monument will be restored and that history and tradition will shine forth for the good of mankind. Because the Parthenon Sculptures, represent universal values, which will continue to fuel the civilized world this time from their birthplace, the soil of Attica.
Der „Verein der Athener” legte im Fall der Parthenon-Skulpturen beim Europäischen Gerichtshof für Menschenrechte Beschwerde ein.
Der “Verein der Athener”, der dieses Jahr sein 120-jähriges Jubiläum feiert (1895-2015), reichte beim Europäischen Gerichtshof für Menschenrechte eine Beschwerde ein gegen Großbritannien zum Thema der Parthenon-Skulpturen. Die alt eingesessenen Athener geben die Verletzung Ihrer Menschenrechte bekannt, welche in Verbindung mit den kulturellen Schätzen ihrer Stadt stehen – der Schätze, die Apostel Paul als „Verehrungsorte der Athener‘ bezeichnete. Es handelt sich außerdem international um den einzigen Fall einer Plünderung eines von der UNESCO als Weltkulturerbe bezeichneten (1987) Monumentes durch die Entwendung von Bauelementen wie Metopen und Skulpturen.
Ziel des “Vereins der Athener”, wie das Statut des Vereins festlegt, ist unter anderem die „Pflege, Bewahrung und Instandhaltung der mit der Geschichte Athens in Verbindung stehender Kulturgüter, Kunstwerke usw.“. Zu den Gründern des Vereins gehören auch Nachkommen der Athener, die sich gegen die Plünderung des Parthenons durch Lord Elgin gewehrt haben. Eine der ersten Aktionen des Vereins war eine Veranstaltung im Jahr 1896 zur Befreiung der Akropolis von den Türken. In dieser Veranstaltung bezog sich der Vizepräsident des Vereins, Professor Theodosios Benizelos (1821-1900) auf den Parthenon: dieser sei ein Ort der täglichen Gottesverehrung, das Heiligtum der Heiligtümer sowie Gemein- und Lebensgut der Vorfahren. Gegen die Entwendung der noch erhaltenen Skulpturen hätten sich die Athener gewehrt.
Der Parthenon stellt das absolute Symbol Athens, Griechenlands und ein der verehrtesten der westlichen Zivilisation da. Die illegale Entwendung seiner Bauelemente in den Jahren 1801 bis 1808, anfangs auf Anweisung von Lord Elgin, dem damaligen Botschafter Großbritanniens in Istanbul, und danach durch die Unterstützung und die Zusammenarbeit Großbritanniens durch den offiziellen Transport nach England, sowie die Weigerung der Rückgabe, stellt für ein Land das dieser Kultur angehört, eine ethische Frage dar mit rechtlichen Aspekten.
Bezeichnend für diese Haltung Großbritanniens war die Weigerung der Teilnahme an einem Vergleichsverfahren im Rahmen des UNESCO-Komitees zur Rückgabe und Restitution von Kulturgut in sein Herkunftsland (Intergovernmental Committee for Promoting the Return of Cultural Property to its Countries of Origin or its Restitution in case of Illicit Appropriation –ICPRCP). In der vom 26. März 2015 gemeinsamen Antwort des britischen Ministeriums für Kultur & Digitale Wirtschaft und des britischen Europaministeriums an die UNESCO wurde die Entscheidung Englands bekanntgegeben, nicht an dem Vermittlungsverfahren zur Lösung des Disputes über die sich im britischen Museum befindenden Parthenon-Skulpturen teilzunehmen. In dieser Antwort wird u.a. argumentiert, dass die Skulpturen „nach dem damalig geltenden Recht, rechtmäßig von Lord Elgin erworben wurden“ und, dass durch den Kauf dieser ein Eigentumsrecht des Britischen Museums entstand und besteht.
Als der Vorstand des Vereins von dieser Absage erfuhr, ergriff er die Initiative und entschied, sich innerhalb der 6-monatigen Frist an den Europäische Gerichtshof für Menschenrechte als private Institution zu wenden und das, unabhängig von möglichen weiteren rechtlichen Schritten des griechischen Staates. Die Möglichkeit Griechenlands auf staatlicher Ebene rechtlich aktiv zu werden bliebt hiermit unberührt.
Die Beschwerde des Vereins, der vom Sekretariat des Gerichts die Protokollnummer 48259/15 erhielt, richtet sich gegen die Entscheidung Großbritanniens, den Besitz der Parthenon-Skulpturen nicht aufzugeben, da dadurch gemäß Artikel 8, 9, 10 und 13 der Europäischen Menschenrechtskonvention sowie Artikel 1 des ersten Zusatzprotokolls folgende Rechte verletzt werden:
- die Pflicht zur Achtung der kulturellen Identität, als Aspekt des Rechts auf Achtung des Privat- und Familienlebens
- die Pflicht zur Achtung des kulturellen Bewusstseins
- das Recht auf Zugang zur kulturellen Information als spezieller Aspekt der freien Meinungsäußerung
- das Recht auf Einlegung eines effizienten Rechtsmittels
- das Recht, das Kulturgut als ein einheitliches, unteilbares Gemeingut zu genießen.
Der “Verein der Athener” zielt auf die Sensibilisierung der weltweiten öffentlichen Meinung sowie der gerechten Rechtsprechung und hofft, dass sich die Meinung durchsetzen wird, das Kulturgut wiederherzustellen und dass die Geschichte und die Tradition für das Wohl der Menschheit überwiegen werden. Denn die Parthenon-Skulpturen vertreten Werte der gesamten Menschheit, die weiterhin die zivilisierte Welt vom attischen Boden aus ausstrahlen werden.
REQUÊTE DE L’« ASSOCIATION DES ATHÉNIENS » À LA COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L’HOMME CONCERNANT LES SCULPTURES DU PARTHENON
L’ « Association des Athéniens » qui, cette année, célèbre 120 années d’activités (1895-2015), a saisi la Cour Européenne des Droits de l’Homme contre le Royaume-Uni concernant les Sculptures du Parthénon. Les membres de l’Association, natifs de la ville d’Athènes, ont fait valoir l’ensemble des violations des droits de l’homme sur concernant les trésors culturels de leur ville que l’Apôtre Paul a qualifié de « monuments sacrés » des Athéniens. Il s’agit d’un cas unique de mutilation d’un monument déclaré patrimoine universel par l’UNESCO en 1987 et auquel on a arraché des éléments structurels, tels que les métopes et les sculptures.
Les buts de l’ « Association des Athéniens » comme ils sont indiqués dans ses Statuts, sont entre autres, « le soin de la sauvegarde et de l’entretien des monuments, œuvres d’art, appartenant à l’histoire d’Athènes etc. ». Parmi les membres fondateurs de cette Association sont compris les descendants des Athéniens qui étaient les premiers à réagir contre la profanation du Parthénon par Lord Elgin. Par ailleurs, parmi les premières démarches de l’Association figure une manifestation qui a eu lieu en 1896, à l’occasion de la libération de l’Acropole de l’occupation ottomane et pendant laquelle, son Vice-président, le Professeur Theodossios Benizelos (1821-1900) a mentionné que le Parthénon avait été un lieu de culte quotidien, saint des saints, un bien vital pour les anciens, et que les Athéniens avaient résisté à la profanation et au saccage des statues de l’Acropole par Lord Elgin.
Le Parthénon constitue le symbole absolu des Athéniens et de la Grèce, mais il est également un symbole parmi les plus respectés de la Civilisation Occidentale. Le démantèlement illégal de ses éléments structurels, de 1801 à 1808, initialement par ordre de Lord Elgin, Ambassadeur à l’époque du Royaume-Uni à Constantinople, et par la suite, avec le soutien et la collaboration officielle de son successeur à la même Ambassade pour leur transport en Angleterre, ainsi que le refus continu de les restituer, constitue, pour un pays qui se réclame de cette civilisation, une question morale avec des implications juridiques.
Le refus définitif de se présenter à la procédure de médiation, dans le cadre de la Commission Intergouvernementale de l’UNESCO pour la Promotion du Retour des Biens Culturels au Pays d’Origine est indicatif de l’attitude du Royaume-Uni. Dans la réponse commune du Ministère Britannique de la Culture & de l’Économie Numérique et du Ministère Britannique pour l’Europe, datant du 26 mars 2015, le Royaume-Uni a annoncé sa décision de ne pas se présenter à la procédure de médiation pour la solution du différend concernant les Sculptures du Parthénon qui se trouvent au Musée Britannique. Dans cette réponse, il est mentionné entre autres, que les Sculptures « ont été légalement acquises par Lord Elgin conformément aux lois en vigueur à l’époque » et que depuis leur achat le Musée Britannique en est le propriétaire.
Lorsque le Conseil d’Administration de l’Association des Athéniens a été informé de cette réponse négative, il a pris l’initiative et la décision de saisir la Cour Européenne des Droits de l’Homme, dans un délai de six mois, en tant que personne morale de droit privé, indépendamment des démarches juridiques éventuelles de la République Hellénique. Dans tous les cas, la possibilité reste ouverte pour la République Hellénique en ce qui concerne une requête interétatique concernant ce sujet,.
La requête de l’Association auprès du Greffe de la Cour Européenne avec le no 48259/15, conteste la décision du Royaume-Uni de détenir ces Sculptures, car, conformément aux Articles 8, 9, 10, 13 de la Convention Européenne des Droits de l’Homme et l’Article 1 de son Premier Protocole Additionnel il y a:
- Violation de l’obligation de respect de l’identité culturelle comme dimension du droit au respect de la vie privée.
- Violation du droit au respect de la conscience culturelle.
- Violation du droit d’accès à l’information culturelle, dimension particulière de la liberté de l’expression.
- Violation des droits de jouissance du monument comme bien public unique, indivis et d’usage commun.
L’« Association des Athéniens » en visant à sensibiliser l’opinion publique internationale au respect du droit, espère que la vérité historique dominera, que les sculptures du Parthénon seront restituées et que l’histoire et la tradition prévaleront dans l’intérêt de l’humanité. Les Sculptures du Parthénon représentent des valeurs universelles, qui continueront à enrichir l’humanité depuis leur terre d’origine, l’Attique.

Πρόεδρος του «Συλλόγου των Αθηναίων»
Σας καλέσαμε σήμερα στους φιλόξενους χώρους του Συλλόγου των Αθηναίων για να σας ανακοινώσουμε πως ο Σύλλογός μας προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τα Γλυπτά του Παρθενώνος.
Ο «Σύλλογος των Αθηναίων», ο οποίος συμπλήρωσε πέρυσι 120 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας, λειτουργεί ως θεματοφύλακας της ιστορίας της πόλης και φροντίζει για τη διαφύλαξη και διάσωση κάθε πτυχής του πολιτισμού της. Εκ του καταστατικού και της φύσης του, στη μακρά διαδρομή του συγκέντρωσε μοναδικούς πολιτιστικούς θησαυρούς, τους οποίους εμπιστεύονται τα μέλη του στην οργανωμένη βιβλιοθήκη που παραδίδεται σταδιακά στη δημοσιότητα μέσω του διαδικτύου.
Από τα προεπαναστατικά αρχεία και τις μοναδικές Αθηναϊκές συλλογές εγγράφων, μέχρι τα θεατρικά και πολεοδομικά αρχεία, τις φωτογραφικές συλλογές και τα πάσης φύσεως τεκμήρια. Αθορύβως διατηρεί ένα εκτεταμένο δίκτυο κοινωνικής προσφοράς και παρεμβαίνει, όπως προβλέπεται από το Καταστατικό του, σε μικρά και μεγάλα ζητήματα που απασχολούν την πόλη μας. Πρωταγωνίστησε στην προστασία των ελεύθερων χώρων, από τα τέλη ακόμη του 19ου αιώνα, διέθεσε τις δυνάμεις του στην προσπάθειες εξωστρέφειας και προβολής της πόλεως των Αθηνών, έμεινε μακριά από κομματικούς ανταγωνισμούς και επί μία ολόκληρη 60ετία εκδίδει το περιοδικό «Τα Αθηναϊκά» και βιβλία που έχουν σχέση πάντα με την ελληνική πρωτεύουσα.
Βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των μεγάλων εθνικών αγώνων, θυσίασε έμψυχα και υλικά αγαθά και επαίρεται πως είναι από τους φορείς που στάθηκαν όρθιοι απέναντι στους κάθε λογής κατακτητές. Τα κρεμασμένα στους τοίχους και στην κοινή θέα τεκμήρια πολλά θα προσφέρουν σε όσους περιηγηθούν τα εντευκτήριά μας. Δεν είναι όμως της παρούσης να παρουσιάσουμε την προσφορά του «Συλλόγου των Αθηναίων». Κρίνουμε ωστόσο σκόπιμο να τονίσουμε πως δεν έλειψε από κανένα κάλεσμα όταν η ανάγκη της πόλης το απαιτούσε. Στις ατυχείς περιστάσεις του 1897 και τους Βαλκανικούς πολέμους, τη διάσωση της Κρύπτης της Αγίας Φιλοθέης και του Ελαιώνα μέχρι τη δενδροφύτευση της Αρχαίας Αγοράς και τη διάσωση της Πλάκας στα νεότερα χρόνια.
Πριν από τρία χρόνια ένα από τα παλαιά και κραταιά μέλη μας, ο αρχιτέκτων, πολεοδόμος και χωροτάκτης κ. Σπυρίδων Κοκολιάδης, με αφορμή την μάλλον προκλητική στάση των Βρετανών μας κάλεσε από βήματος να εκφράσουμε την άποψη του ενάγοντος στην υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνος. Κάλεσε τους Αθηναίους Τέτιγγες να προσφύγουν στα αρμόδια όργανα της Ευρώπης για να διεκδικήσουν τα αρχαία Σεβάσματά τους με κατηγορητήριο αυτό που περιγράφει ο Λόρδος Βύρων στο ποίημά του «Η Κατάρα της Αθηνάς».
Χαρτογραφήσαμε και το κάνουμε συστηματικά ως και αυτή τη στιγμή την πραγματικότητα, αφουγκραστήκαμε τις επίσημες και ανεπίσημες κινήσεις, μελετήσαμε προσεκτικά τα βήματά μας και είναι διττή η σημερινή μας παρουσίαση . Όπως προείπα, αφενός για να σας ενημερώσουμε πως προσφύγαμε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αφετέρου διότι επιδιώκουμε να ενώσουμε δυνάμεις. Να αναπτύξουμε ένα ευρύ δίκτυο και μία συμμαχία πολιτών που έχουν μόνον ένα όραμα: Την αποκατάσταση του δικαίου.
Προβληματιστήκαμε, διότι υπήρχαν χρονικά όρια στη δυνατότητα κατάθεσης της προσφυγής μας και οι συνθήκες δεν ήταν οι καλύτερες δυνατές. Φανταζόμαστε τόσο τη διαχείριση μιας επιθυμητής νίκης όσο και μιας απόρριψης. Αν δεν κερδίσουμε; Εννοείται πως εξετάσαμε όλα τα ενδεχόμενα και μπορούμε με βεβαιότητα πλέον να αποφανθούμε πως ακόμη και σε μία τέτοια περίπτωση δεν θα προκύψει αντίκτυπος για την πατρίδα. Αντιθέτως, θα κληροδοτήσουμε στους επόμενους που θα αποφασίσουν να κινηθούν τεχνογνωσία και μία μακρά αλυσίδα συνεργασίας με όλους σχεδόν τους επιστημονικούς κλάδους, οργανωμένες ομάδες πολιτών στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στη μάχη πάμε για να κερδίσουμε. Το πρόγραμμα που έχουμε καταρτίσει θα αναπτύσσεται σταδιακά και οι δράσεις μας θα συστήνονται στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινό. Σκοπεύουμε προς αυτή την κατεύθυνση να διαθέσουμε τις δυνάμεις μας. Ξεκινώντας από τις συμμαχίες στο εσωτερικό και το εξωτερικό που θα οδηγήσουν σε μια ανοιχτή συζήτηση. Συνεχίζοντας με την δημιουργία ντοκιμαντέρ που θα προβάλλουμε στους τηλεοπτικούς δέκτες ευρωπαϊκών καναλιών και συμπεριλαμβάνοντας αδημοσίευτα και πρωτότυπα στοιχεία μέσα από ένα οπτικοακουστικό έργο. Παραλλήλως προχωράμε στην εκπόνηση εξειδικευμένων, κυρίως αρχαιολογικών και ιστορικών μελετών.
Με τις ενέργειές μας αισθανόμαστε πως είμαστε συνεπείς προς την Αθήνα και τους ορισμούς του Καταστατικού μας. Πιστεύω ότι σας παρουσίασα τους λόγους για τους οποίους σας καλέσαμε σήμερα. Οφείλω ωστόσο και δημοσίως να εκφράσω ευχαριστίες εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου, τα μέλη του οποίου παρίστανται, προς τον συνάδελφό μας κ. Στράτη Στρατήγη, του οποίου η οικογένεια επί πολλές δεκαετίες προσφέρει τις υπηρεσίες της στον Σύλλογο. Ο ίδιος ακάματος εργάζεται και προσφέρει τα μέγιστα στην κοινή αυτή υπόθεση. Επίσης τον δικηγόρο κ. Βασίλη Σωτηρόπουλο, του οποίου η θαυμαστή συνέπεια και κατάρτιση λειτουργούν καθοριστικά στην τύχη της προσφυγής μας.
Τέλος σας ευχαριστώ γιατί ανταποκριθήκατε στο κάλεσμά μας. Θα ακολουθήσει η τοποθέτηση του κ. Στράτη Στρατήγη και ύστερα του κ. Βασίλη Σωτηρόπουλου και εντέλει θα απαντήσουμε στις ερωτήσεις σας.

Νομικός – Μέλος ΔΣ Συλλόγου των Αθηναίων
Κυρίες και κύριοι,
Καλώς ήρθατε.
Σας υποδέχομαι ως το μέλος του διοικητικού του συμβουλίου με νομικές γνώσεις του Σύλλογου των Αθηναίων, στο οποίο ανατέθηκε, πέραν της παρακολουθήσεως του νομικού μέρους και ο συντονισμός των ενεργειών και επαφών που θα χρειασθούν στην Ελλάδα και το Εξωτερικό για την υλοποίηση ενός από τους καταστατικούς σκοπούς του Συλλόγου από την ίδρυσή του το 1895, για τον οποίο σας καλέσαμε στην σημερινή συνέντευξη:
Την «επανένωση» με τον φυσικό τους χώρο, την γη της Αττικής όπου κατασκευάσθηκαν των Γλυπτών του Παρθενώνα που αποσπάστηκαν παράνομα κατ’ εντολήν του Λόρδου Έλγιν, Πρέσβη τότε της Αγγλίας στην Υψηλή Πύλη στις αρχές του 19ου αιώνα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο ως γνωστόν αρνείται, κάθε συζήτηση του αιτήματος ισχυριζόμενο ότι «αποκτήθηκαν νόμιμα από τον Λόρδο Έλγιν σύμφωνα με τους τότε ισχύοντες νόμους» και ότι «υφίσταται ιδιοκτησιακό δικαίωμα του Βρετανικού Μουσείου από την αγορά τους». Νεώτερες επιστημονικές έρευνες από κορυφαίους έλληνες επιστήμονες αμφισβητούν τον ισχυρισμό αυτό.
Από τότε όμως που, πριν από 55χρόνια, ετέθη και επισήμως το αίτημα της επιστροφής από το Ελληνικό Κράτος μέσω της αειμνήστου τότε υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, το θέμα απέκτησε παγκόσμια προβολή, θερμούς ανά τον κόσμο υποστηρικτές ακόμη και μέρος της κοινής γνώμης και προσωπικότητες στην ίδια την Αγγλία. Τελευταία το θέμα απέκτησε ιδιαίτερα μεγάλη δημοσιότητα μέσω του κ. Κλούνεϊ και της αναμείξεως του δικηγορικού Γραφείου της συζύγου του.
Ο σύλλογός μας δεν έπαψε όλα αυτά τα χρόνια να παρακολουθεί το θέμα. Όταν αντελήφθη τον Μάρτιο του 2015 ότι η τελευταία τελική άρνηση του ΗΒ να προσέλθει ακόμη και στην διαδικασία διαμεσολαβήσεως, στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Προώθηση της Επιστροφής Πολιτισμικών Αγαθών στην Χώρα προελεύσεως των, απεφάσισε ότι του δινόταν η ευκαιρία να προσφύγει εμπρόθεσμα ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο Στρασβούργο, ως ιδιωτικό Σωματείο ανεξάρτητα από το Κράτος.
Αποτελούμενο από μέλη τα περισσότερα των οποίων είναι απόγονοι Αθηναίων που ζούσαν στην Αθήνα την εποχή της συλήσεως του μνημείου, ο Σύλλογος είχε, όπως θα σας εξηγήσει ο Δικηγόρος κ. Βασίλης Σωτηρόπουλος, στον οποίο ανετέθη η εκπροσώπησή του και η σύνταξη της σχετικής προσφυγής, το ηθικό δικαίωμα να προσφύγει, όπως το έκανε εμπρόθεσμα το περασμένο καλοκαίρι, ενώπιον του ΕΔΑΔ.
Ο λόγος για τον οποίο μόνο σήμερα δημοσιοποιούμε τις ενέργειες μας, «η έιδηση» δηλαδή, οφείλεται στο ότι η προσφυγή μας, όχι μόνο δεν απορρίφθηκε αλλά πρωτοκολλήθηκε και ζητήθηκαν πρόσφατα από το δικαστήριο και διευκρινήσεις πράγμα που προοιωνίζει ότι θα φθάσει και στο ακροατήριο.
Από την δική μας προσφυγή εξ άλλου δεν επηρεάζεται το δικαίωμα της Ελληνικής Πολιτείας να προσφύγει όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες και σε Διεθνή ή εθνικά Δικαστήρια. Εξ’ άλλου το θέμα της ανάκτησης συληθέντων με απόσπαση λόγω κλοπής αρχιτεκτονικών στοιχείων από αναγνωρισμένα από την UNESCO Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς, είναι υπό εξέλιξη. Συμφέρει συνεπώς την χώρα μας να κρατηθεί σε επίπεδο παγκοσμίας κοινής γνώμης το θέμα ζωντανό και η περιοδική του επικαιροποίηση με κατάλληλες ενέργειες.
Απευθυνόμαστε σήμερα σε σας, τους ανθρώπους των μέσων ενημέρωσης, για να πληροφορήσετε την παγκόσμια κοινή γνώμη σε σχέση με αυτή την υπόθεση και την πορεία της. Πιστεύουμε ότι σε αυτή την προσπάθειά μας θα είσαστε πάντα πρόθυμοι να μας βοηθήσετε.
Θα παρακαλέσω τώρα τον Πρόεδρο του Συλλόγου κ. Σκιαδά να λάβει τον λόγο για να σας ενημερώσει και για την απόφαση του συλλόγου να προσφύγει στο ΕΔΑΔ και για ορισμένες πρόσθετες μελλοντικές πρωτοβουλίες
Σας ευχαριστώ και πάλι θερμότατα για την παρουσία σας

Κυρίες και κύριοι,
Η υπόθεση της αφαίρεσης και διακράτησης των Γλυπτών της Ακρόπολης αποτελεί ιστορικά μια από τις πιο μεγάλες νομικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων διακοσίων ετών. Σημαντικοί νομικοί, αλλά και άλλοι άνθρωποι του πνεύματος, κορυφαίοι πολιτικοί, καλλιτέχνες και δημιουργοί έχουν ανταλλάξει πολλές φορές επιχειρήματα σε σχέση με αυτή την υπόθεση.
Ουδέποτε όμως ως τώρα η υπόθεση αυτή οδηγήθηκε ενώπιον μιας δικαστικής ή άλλης αρχής που θα μπορούσε να λάβει μια τελική απόφαση με βάση το δίκαιο. Ενώ υπήρξαν πολλές φωνές που υποστήριζαν την μία ή την άλλη πλευρά, ενώ υπήρξε η ενασχόληση της UNESCO σε επίπεδο διεθνούς πολιτισμικής διπλωματίας, η υπόθεση δεν έφτασε σε δικαστήριο.
Ο Σύλλογος των Αθηναίων μου ανέθεσε να ετοιμάσω την πρώτη δικαστική προσφυγή για το θέμα αυτό, ενώπιον ενός διακρατικού δικαιοδοτικού σώματος. Καθώς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης προσφεύγουν μόνο κράτη εναντίον κρατών, το μοναδικό διακρατικό δικαστήριο στο οποίο μπορεί να προσφύγει ένας σύλλογος παραμένει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχουν προσφύγει μια σειρά από σύλλογοι, διεκδικώντας δικαιώματα που σχετίζονται με την ιστορία των προγόνων των μελών τους. Ο Σύλλογος των Αθηναίων είναι η πρώτη συλλογικότητα που ιδρύθηκε στην ελεύθερη Αθήνα το 1895, από τους απογόνους των ανθρώπων που ζούσαν σε αυτή την πόλη πριν από την Επανάσταση του 1821. Είναι λοιπόν κατά τεκμήριο μια οντότητα, μη κρατική, που αποτελείται από απογόνους των Αθηναίων που ζούσαν στην πόλη την περίοδο του βανδαλισμού του Παρθενώνα και της αφαίρεσης των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν και το συνεργείο του.
Επομένως, εκτός από την Ελληνική Δημοκρατία, ο Σύλλογος των Αθηναίων είναι ένα υποκείμενο δικαίου που νομιμοποιείται να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, επικαλούμενο παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Η απόφαση εναντίον της οποίας στρέφεται ευθέως ο Σύλλογος των Αθηναίων δεν είναι βεβαίως ούτε το φερόμενο “φιρμάνι” της Υψηλής Πύλης που υποτίθεται οτι επέτρεψε στον Λόρδο να αφαιρέσει τα Γλυπτά, ούτε η απόφαση του βρετανικού Κοινοβουλίου να αγοράσει τα γλυπτά και να τα εντάξει στην συλλογή του Βρετανικού Μουσείου. Η απόφαση που προσβάλλουμε είναι η έγγραφη άρνηση του Βρετανικού Δημοσίου να προσέλθει στην διαδικασία διαμεσολάβησης που η UNESCO προσκάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο, ώστε να εξετάσει την νομιμότητα της διακατοχής των γλυπτών σε Βρετανικό έδαφος. Αυτή η απόφαση που εκδόθηκε από τα αρμόδια Βρετανικά Υπουργεία τον Μάρτιο του 2015, αναφέρει ξεκάθαρα ότι τα γλυπτά αποκτήθηκαν “νομίμως” από τον Λορδο Έλγιν και ότι δεν υπάρχουν νέα στοιχεία που να δικαιολογούν το άνοιγμα της υπόθεσης. Αυτή η αιτιολογία της απόφασης, καθώς και η απόφαση για συνέχιση της διακατοχής των Γλυπτών σε Βρετανικό έδαφος προσβάλλει την προσωπικότητα των μελών του Συλλόγου των Αθηναίων, ως προς το στοιχείο της εθνικής πολιτισμικής ταυτότητάς τους. Το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίζεται ενώπιον τρίτων, ενώπιον της διεθνούς κοινότητας, εν έτη 2015 ότι κατέχει νομίμως τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Εν γνώσει του ότι αυτό δεν ισχύει. Αλλά και με πιθανή άγνοια για τα νέα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως σχετικά με τον τρόπο της μεταφοράς των Γλυπτών από την Ελλάδα στην Μ. Βρετανία.
Η προσβολή αυτή όπως και ο αποκλεισμός των μελών του Συλλόγου των Αθηναίων από την άσκηση μιας σειράς ανθρώπινων δικαιωμάτων επί των Γλυπτών, αποτελεί παραβίαση άρθρων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η προσβαλλόμενη απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου παραβιάζει το δικαίωμα σεβασμού της εθνικής πολιτισμικής ταυτότητας του Συλλόγου (άρθρο 8), το δικαίωμα στην ελευθερία της συνείδησης (άρθρο 9), το δικαίωμα άντλησης πληροφοριών από τα ίδια τα Γλυπτά, προκειμένου να διερευνηθεί και να κατανοηθεί πλήρως η συστατική σχέση τους με το μνημείο του Παρθενώνα (άρθρο 10), το δικαίωμα να μπορούμε να προβάλλουμε σε ένα αμερόληπτο δικαστήριο ή άλλο φορέα ένα αποτελεσματικό ένδικο μέσο που μας το στέρησε το Η.Β. αρνούμενο την διαμεσολάβηση της UNESCO (άρθρο 13), το δικαίωμα ανεμπόδιστης χρήσης του μνημείου στην ολότητά του (άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ).
Η προσφυγή μας ασκήθηκε εντός του προβλεπόμενου 6μήνου από την έκδοση της τελευταίας απόφασης του Ηνωμένου Βασιλείου. Εναντίον αυτής της απόφασης δεν έχουμε την δυνατότητα να ασκήσουμε άλλα ένδικα μέσα, σε βρετανικά ή σε ελληνικά δικαστήρια, επειδή η υπόθεση είναι μοναδικής φύσης και δεν υπάρχει νομολογία που να εγγυάται ότι ένα εθνικό δικαστήριο θα παρείχε αποτελεσματικό ένδικό μέσο.
Ήδη, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με επιστολή του ζήτησε από εμάς ορισμένα πρόσθετα στοιχεία, τα οποία του παρείχαμε, προκειμένου να εξεταστεί σε πρώτη φάση το παραδεκτό της προσφυγής.
Ως εκ τούτου, η προσφυγή μας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει ασκηθεί ακολουθώντας όλες τις προϋποθέσεις του παραδεκτού και είναι βάσιμη. Ζητάμε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο με αυτή την απόφαση του παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα και να επιβληθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο να λάβει τα μέτρα εκείνα που είναι απαραίτητα προκειμένου να αρθεί η συγκεκριμένη παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Έχουμε λοιπόν μια υπόθεση με μοναδικά χαρακτηριστικά, στην οποία, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου μπορεί να επιλύσει μια διαφορά για ένα έγκλημα που παραμένει ατιμώρητο για πάνω από 200 χρόνια.
Παράλληλα, η όποια απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου θα αφορά την σχέση του Συλλόγου των Αθηναίων και του Ηνωμένου Βασιλείου και όχι αυτήν της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η διάκριση είναι σαφής, διότι είναι διαφορετική η νομική βάση της διεκδίκησης των γλυπτών με επίκληση την παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων και θα ήταν εντελώς διαφορετική η νομική βάση της παράνομης κατακράτησης εθνικών πολιτισμικών θησαυρών από άλλο κράτος.
Με αυτές τις σκέψεις, σας ενημερώνω στο πλαίσιο της εντολής ως πληρεξούσιος δικηγόρος του Συλλόγου μόνο για το πλαίσιο της κίνησης αυτής, παρακαλώντας να κατανοήσετε ότι περισσότερες λεπτομέρειες δεν θα πρέπει να ανακοινωθούν σε αυτό το στάδιο της πορείας της υπόθεσης.
Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015, ώρα 8:00
Τέλεση Θείας Λειτουργίας μετά Αρτοκλασίας στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Πλάκα με την ευκαιρία της ενάρξεως των εκδηλώσεων του Συλλόγου τη χειμερινή περίοδο
Μετά τη Θεία Λειτουργία θα προσφερθεί καφές στην αίθουσα εκδηλώσεων του Συλλόγου.
Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2015, ώρα 19:00
Ομιλία του μέλους του Συλλόγου μας κ. Δημήτριου Λούκα, τέως Καθηγητή Παντείου Κοινωνιολόγου – Πολιτειολόγου με θέμα: «1940 – Το Έπος των Ελλήνων»
Πασχαλινές Διανομές από το Κοινωνικό Παράρτημα του Συλλόγου των Αθηναίων
Συνεχίστηκε για μία ακόμη χρονιά η προσφορά του Κοινωνικού Παραρτήματος του «Συλλόγου των Αθηναίων» σε συνανθρώπους μας, οικογένειες και παιδιά. Ενόψει των Αγίων Ημερών και του Πάσχα, πραγματοποιήθηκαν δύο διανομές από τη φιλόξενη γωνιά των Πετραλώνων.
Η πρώτη διανομή με αποδέκτες παιδιά ευπαθών οικογενειών πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 4 Απριλίου 2015. Διανεμήθηκαν πασχαλινά αυγά, λαμπάδες, ενδύματα, υποδήματα και γλυκίσματα στους μικρούς φίλους των Αθηνών. Οι εθελόντριες, με επικεφαλής την κ. Μαρία Σιούρδη, υπεύθυνη του Κοινωνικού Παραρτήματος και την Κυρία Barbara Lallas, υπεύθυνη του Τμήματος Παιδιών υποδεχτήκαν τα παιδιά, παραδίδοντας και διατακτικές επιταγές των Σούπερ Μάρκετ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ. Τα είδη που διανεμήθηκαν προσφέρθηκαν ευγενώς από τις εταιρείες MERIDIΑN Α.Ε. (παιδικά υποδήματα), ΦΡΑΓΚΟΣ ΑΕΒΕ (ένδυση), ΑΦΟΙ Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΙ Α.Ε. (μπισκότα), ΜΑΡΚΙΔΗΣ (σοκολατένια αυγά), ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (γλυκίσματα, σοκολάτες) και το Ίδρυμα HELLENIC RELIEF.
Τη Μεγάλη Τρίτη 7 Απριλίου 2015 τετρακόσιες σαράντα πέντε (445) οικογένειες εξασφάλισαν τον παραδοσιακό οβελία και τα τρόφιμα του Πασχαλινού τραπεζιού μέσω του Κοινωνικού Παραρτήματος του «Συλλόγου των Αθηναίων», το οποίο συνεχίζει τη δυναμική λειτουργία του. Οι εθελόντριες παρέδωσαν τα προϊόντα στους δικαιούχους, οι οποίοι επελέγησαν από τριμελή επιτροπή κοινωνικών επιστημόνων, οι οποίοι προσέφεραν τις υπηρεσίες τους επίσης εθελοντικά. Πασχαλινά είδη προσφέρθηκαν στο ΜΕΡΟΠΕΙΟΝ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΝ, στο Πρότυπο Εθνικό Νηπιοτροφείο Καλλιθέας και στα Παιδικά Χωριά SOS. Μέγας Χορηγός όπως πάντα το HELLENIC RELIEF FOUNDATION, το οποίο πρόσφερε τους οβελίες και τα τρόφιμα, ενώ τα κρασιά πρόσφερε ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΠΟΥΤΑΡΗ. Επίσης σημαντικότατες οι χορηγίες του ΒΟΥΤΥΡΟ ΑΡΙΣΤΟΝ και της Arla Foods.
Ευχόμαστε ολόψυχα ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ σε όλο τον κόσμο!
1η ημέρα
2η ημέρα
Ο ιστότοπός μας διανύει ακόμη τα πρώτα βήματά του στο διαδίκτυο. Εργαζόμεθα εντατικώς για τον εμπλουτισμό του και την ετοιμασία του περιεχομένου της σελίδος το συντομότερο δυνατόν.





























































































