ΗΡΩΔΗΣ ΑΤΤΙΚΟΥ
Ο Αθηναίος αυτός Μαικήνας καταγόταν από το Μαραθώνα και έφερε τα ονόματα: Τιβέριο, Κλαύδιος, Αττικού Ηρώδης.
ΤΟΥΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ
Στους δύο τελευταίους αιώνες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και του αρχαίου κόσμου, η Αθήνα θα διατηρεί την πνευματική αποστολή της. Θα μείνει το τελευταίο μεγάλο σχολείο του κόσμου που φεύγει. Οι φιλοσοφικές της σχολές θα εξακολουθήσουν, στην αρχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και ως τον Ιουστιανό, να τραβούν σπουδαστές από όλα τα μέρη της γης.
ΕΠΙΔΡΟΜΗ ΓΟΤΘΩΝ. Ο ΔΕΞΙΠΠΟΣ
Από τα μέσα του 3ου μ.Χ. αιώνα αρχίζουν οι περιπέτειες στην Αττική, με τις επιδρομές διαφόρων βαρβάρων που ξεχύθηκαν από τις βόρειες περιοχές της Ευρώπης και κατέβηκαν στη Βαλκανική Χερσόνησο. Από τις επιδρομές αυτές που συντάραξαν τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία επί μισόν αιώνα, έπαθε ανεπανόρθωτες ζημίες και η Αθήνα.
Ο Μ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ
Στις αρχές του 4ου αιώνα οι φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας λειτουργούν και πάλι, όπως παλαιότερα, πριν από την επιδρομή των Ερούλων. Οι επισκέψεις των ξένων φοιτητών και περιηγητών συνεχίζονται και ο λιμένας του Πειραιώς παρουσιάζει κίνηση μεγλύτερη από εκείνη που είχε πριν από ένα ή δύο αιώνες. Μερικά χαλασμένα, από την επιδρομή του 267, δημόσια κτίρια τα επισκεύασαν οι Αθηναίοι.
ΤΟ ΑΘΗΝΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
Ολόκληρο τον 4ο μ.Χ. αιώνα οι φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας θα εξακολουθήσουν να είναι σε ακμή και να φωτίζουν τον τότε γνωστό κόσμο. Θα είναι το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο, με τη σύγχρονη σημασία του όρου, που θα προσελκύει σπουδαστές από τη λατινίζουσα δύση και από την ελληνιστική ανατολή. Θα επισκιάσει, επί ένα και πλέον αιώνα, τα άλλα μεγάλα πνευματικά κέντρα του Ρωμαϊκού κράτους: τη Ρώμη, την Αλεξάνδρεια, την Αντιόχεια. Και ήταν φυσικό, ολόκληρη η ζωή της Αθήνας να στρέφεται γύρω από τις σχολές.
Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΛΑΜΠΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΒΗΝΕΙ...
Αυτό το «Πανεπιστήμιο των Αθηνών, το διαμάντι του Ελληνικού κόσμου και το τελευταίο προπύργιο του αρχαίου Ελληνισμού», κατά την έκφραση του Γερμανού ιστορικού G. F. Herzberg, θα κρατήσει ολόκληρο τον 4ο αιώνα σε ακμή την Αθήνα.
