ΟΙ ΤΡΙΑΝΤΑ ΤΥΡΑΝΝΟΙ
Ενώ στη Φρυγία έπαιρνε τέλος η πολυκύμαντη ζωή του Αλκιβιάδη, στην Αθήνα οι ολιγαρχικοί επισπεύδαν τα γεγονότα. Έβλεπαν ότι ο Δήμος έμενε σταθερός στη δημοκρατική του ιδεολογία. Ούτε η τρομοκρατία, ούτε οι δολοφονίες, ούτε οι σκευωρίες των Εταιρειών και των Εφόρων, μπόρεσαν να πείσουν τους Αθηναίους να επιβάλη την αλλαγή με τις σπαρτιατικές λόγχες. Το καλοκαίρι του 404 π.Χ. ο Λύσανδρος έφθασε στην Αθήνα με το Θηραμένη.
Η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Η δημοκρατία που ξαναγύριζε στην Αθήνα είχε ν’ αντιμετωπίση μεγάλο και δύσκολο έργο. Η πόλη είχε κουραστή και ερημωθή από τις διαδοχικές περιπέτεις που πέρασε, εσωτερικές και εξωτερικές, ύστερ’ από τη συφορά της Σικελίας. Πολλοί Αθηναίοι κατέχονταν ακόμη από το φόβο των Λακεδαιμονίων. Και πίστευαν πως επαναφέροντας το δημοκρατικό πολίτευμα, θα προκαλέσουν νέα εισβολή του σπαρτιατικού στρατού.
Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ
Χωρίς τον Πλάτωνα, τον Ξενοφώντα, τον Αριστοτέλη, δε θα γνωρίζαμε τη φιλοσοφία του Σωκράτη. Ο ίδιος δεν έγραψε τίποτε. Μόνο μιλούσε. Αλλά η ομιλία του είχε ποιότητα. Η Αθήνα δε γνώρισε παρόμοιο ομιλητή, με τόσο ηθική και φιλοσοφημένη σκέψη.
ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ
Ενώ η Αθήνα προσπαθούσε να συνέλθη από τα τραύματα του Πελοποννησιακού πολέμου, η Σπάρτη αναλάμβανε την ηγεμονία της Ελλάδος. Ήταν η μόνη που είχε τη στρατιωτική δύναμη για να επιβάλλεται στς ελληνικές πόλεις και να παρουσιάζεται στους βαρβάρους για εκπρόσωπός των. Για να μιμηθή την Αθήνα, άρχισε να χτίζη μεγάλα δημόσια κτίρια και μνημεία στη Σπάρτη.
Ο ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Ο νέος πόλεμος, που κράτησε οκτώ χρόνια, παρουσίασε διάφορες εναλλασσόμενες φάσεις και είναι γνωστός στην ιστορία με το όνομα: Κορινθιακός πόλεμος. Άρχισε το 395 και τέλειωσε το 387 με μια επονείδηστη συμφωνία που έκαναν οι Σπαρτιάτες με τους Πέρσες, την καλουμένη «Ανταλκίδειο ειρήνη» ή «Βασιλέως εριήνη». Τον πόλεμο τον προκάλεσε η Θήβα.
Η ΑΝΤΑΛΚΙΔΕΙΟΣ ΕΙΡΗΝΗ
Οι νίκες του Ιφικράτη στην Πελοπόννησο, η δράση του αθηναϊκού στόλου και οι επιτυχίες των άλλων συμμάχων και ιδιαίτερα των Θηβαίων, έπεισαν τους Σπαρτιάτες ότι μόνο με τη βοήθεια του Περσικού κράτους θα μπορούσαν να κερδίσουν τον πόλεμο. Διόρισαν τον Ανταλκίδα αρχηγό του πελοποννησιακού στόλου και του αναθέσαν να έλθη σε διαπραγματεύσεις με τους Πέρσες.
Η ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ
Ούτε η πολιτική, ούτε η οικονομική κατάσταση της Αθήνας ήταν ευχάριστη, όταν αναγκαζόταν να δεχτή την Ανταλκίδειο ειρήνη.
ΠΑΡΟΔΙΚΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΘΗΒΑΙΩΝ
Η Σπάρτη, για ν’ αντιμετωπίση των αθηναϊκό στόλο, αναγκάστηκε να στρέψη την προσοχή της στη θάλασσα. Και αφήκε τη Θήβα ήσυχη στα κρίσιμα γι’ αυτή χρόνια. Στο μεταξύ ο Επαμεινώνδας με τον Πελοπίδα ετοίμασαν τον αξιόμαχο εκείνο στρατό, που αντιμετώπισε και ενίκησε τους Σπαρτιάτες σε ανοικτό πεδίο στα Λεύκτρα της Βοιωτίας (Ιούλιος 371).
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΗΓΕΜΟΝΙΑΣ
Μετά το θάνατο του Επαμεινώνδα η Αθήνα ήταν η πιο ισχυρή πόλη στην Ελλάδα. Η Σπάρτη προσπαθούσε να αναρρώση από τα τραύματά της και η Θήβα να διατηρήση τη θέση της. Ο αθηναϊκός στόλος κυριαρχούσε στις ελληνικές θάλασσες και είχε σημειώσει και επιτυχίες. Το 358 κατόρθωσε να αποσπάση από τους Θηβαίους την Εύβοια και να συμπληρώση την κατάκτηση της Θρακικής χερσονήσου. Όλα τα νησιά του Αιγαίου, οι πόλεις της Χαλκιδικής και της Θράκης ενήκαν στην αθηναϊκή συμμαχία.
Η ΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
Από τα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα η Αθηναϊκή Πολιτεία θα παραχωρήση την ηγεμονία της στη νέα ελληνική δύναμη του βορρά, που θα δώση την τελευταία αναλαμπή στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Επί δύο αιώνες η Αθήνα και η Σπάρτη αγωνίστηκαν για να ηγεμονεύσουν στον ελληνικό χώρο και να ενώσουν σε ενιαίο κράτος τις αυτόνομες ελληνικές πολιτείες. Το επιχειρεί έπειτα ο Επαμεινώνδας. Αλλά δεν ήταν δυνατό να πετύχη σε εννέα χρόνια ό,τι οι άλλοι δεν κατόρθωσαν σε διακόσια.
